Dilin İkililiği
Duality Of Language
Tanım
Dilin aynı anda iki farklı düzeyde, yani sesletim (fonoloji) ve anlam (sözdizimi ve anlambilim) düzleminde temsil edilmesi ve işlenmesi prensibidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin 'k-e-p-e-k' ses birimlerini (fonemleri) işitip bunları zihninde birleştirerek 'köpek' kelimesini (anlam) oluşturması ve bu kelimenin cümle içindeki sentaktik konumunu çözmesi dilin ikililiğinin somut bir göstergesidir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve psikolinguistikte dilin ikililiği, insan iletişim sistemini hayvan iletişim sistemlerinden ayıran en temel tasarım özelliklerinden biridir. Çift eklemlenme (double articulation) olarak da bilinen bu yapı, sınırlı sayıda anlam taşımayan ses birimlerinin (fonemlerin) bir araya gelerek sınırsız sayıda anlamlı birim (morfem ve sözcük) üretmesine olanak tanır. Broca ve Wernicke alanları başta olmak üzere sol hemisferin perisylvian bölgelerindeki sinaptik ağlar, bu akustik girdilerin soyut semantik yapılara dönüştürülmesinde kritik bir işlev görür. Fonolojik döngü ve çalışma belleği kapasitesi, dilin bu çift katmanlı yapısının anlık olarak işlenmesinde ve çözümlenmesinde aktif rol oynar.
Etimoloji
Latince 'dualis' [ikiye ait, ikili] ve 'lingua' [dil, lisan] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bilişsel dilbilimde semiyotik katmanları ifade eder.
Karıştırmayın
Üretkenlik (productivity) kavramıyla sıkça karıştırılır; üretkenlik mevcut kurallarla yeni cümleler üretme kapasitesiyken, ikililik bu üretimin ses ve anlam olmak üzere iki ayrı düzlemde gerçekleşmesini ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Patlamalı Ünsüz
Patlamalı Ünsüz
Plosive
Ses yolundaki hava akımının kısmen veya tamamen engellenip ardından aniden serbest bırakılmasıyla üretilen ünsüz ses.
İncele
Parakontrast
Parakontrast
Paracontrast
Görsel bir uyaranın (hedef), kendisinden farklı bir konumsal alanda daha önce sunulan başka bir uyaran (maske) nedeniyle algısal olarak değişime uğradığı ileri maskeleme biçimidir.
İncele
Üretkenlik
Üretkenlik
Productivity
Harcanan girdiler ile elde edilen çıktılar arasındaki niceliksel veya niteliksel oran; dil bilimi bağlamında ise sınırlı sayıda birimle sınırsız sayıda özgün ifade üretebilme kapasitesi.
İncele
Temsilcilik
Temsilcilik
Representationalism
Algı sürecinde zihnin dış dünyadaki nesnelere doğrudan değil, yalnızca bu nesnelerin zihinsel temsillerine (tasarımlarına) erişebildiğini savunan felsefi ve bilişsel görüş.
İncele