Dinamik Sosyal Etki Teorisi
Dynamic Social İmpact Theory
Tanım
Sosyal etkinin zaman içinde coğrafi ve mekansal olarak dağılmış gruplarda konsolidasyon, kümeleşme, korelasyon ve çeşitliliğin sürmesi gibi toplumsal örüntüleri nasıl yarattığını açıklayan matematiksel ve sosyal psikolojik model.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni kurulan bir teknoloji şirketinde çalışan departmanların açık ofis yerleşim düzeni, dinamik sosyal etki teorisinin laboratuvarıdır. Fiziksel olarak birbirine yakın masalarda oturan mühendisler, zamanla yazılım dili tercihleri ve çalışma metodolojileri konusunda kümeleşirler; farklı koridorlardaki ekipler arasında ise kademeli bir korelasyon (görüş birliği) gelişirken, marjinal bir grup kendi özgün kodlama yaklaşımını (çeşitliliğin korunması) muhafaza eder.
Derin Analiz
Bibb Latané tarafından geliştirilen dinamik sosyal etki teorisi, klasik sosyal etki teorisinin statik yapısını aşarak, bireyler arası etkileşimlerin zaman içinde toplumsal dinamikleri nasıl şekillendirdiğini non-lineer (doğrusal olmayan) sistemler ve hücresel otomatlar temelinde inceler. Model; güç, yakınlık ve kaynak sayısı (kişi sayısı) değişkenlerinin bireylerin fizyolojik durumları, öznel duygu ve bilişleri üzerindeki etkisini ele alır. Teorinin temel mekanizmaları dört ana fenomen üzerinde yükselir: konsolidasyon (çoğunluğun büyümesi), kümeleşme (benzer görüşe sahip alt grupların ortaya çıkışı), korelasyon (grup üyelerinin farklı konulardaki görüşlerinin zamanla yakınlaşması) ve devam eden çeşitlilik (azınlık inançlarının sistemde varlığını sürdürmesi). Bu süreçler, en küçük yerel etkileşimlerin bile makro düzeyde karmaşık kültürel ve toplumsal yapılar üretebileceğini gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'dynamic' [Yunanca dynamis: güç, hareket] + 'social' [Latince socialis: toplumsal] + 'impact' [Latince impingere: çarpmak, vurmak] + 'theory' [Yunanca theoria: gözlem, düşünce] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Klasik Sosyal Etki Teorisi (etkiyi tek yönlü ve statik bir an olarak incelerken, dinamik versiyonu zaman içindeki karşılıklı geri bildirim döngülerini ve mekansal dağılımı modellenir) ve Grup Kutuplaşması (yalnızca karar alma süreçlerindeki aşırılaşmaya odaklanır, oysa dinamik sosyal etki teorisi tüm kültürel örüntülerin yayılımını ele alır).