Dışsal Dindarlık
Extrinsic Religion
Tanım
Dindarlığın kişisel bir amaçtan çok, sosyal uyum, statü, güvenlik veya bireysel iyi oluş gibi dışsal hedeflere ulaşmak için bir araç olarak kullanıldığı yönelim biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin pazar ayinlerine yalnızca toplumsal çevrede iş ilişkileri geliştirmek, saygın bir imaj çizmek ve mahalledeki dışlanmışlık hissinden kurtulmak amacıyla katılması, inancın teolojik özünden bağımsız olarak tamamen dışsal motivasyonlarla şekillendiğini gösterir.
Derin Analiz
Gordon W. Allport tarafından dinsel yönelimler tipolojisinin bir parçası olarak kavramsallaştırılan dışsal dindarlık, bireyin inanç sistemini içselleştirmesinden ziyade onu pragmatik bir araç olarak konumlandırmasını inceler. Bu yönelime sahip bireyler dini; sosyal kabul görmek, rahatlık bulmak, statü kazanmak veya yalnızlıkla başa çıkmak için bir kalkınma aracı olarak kullanırlar. Bilişsel ve sosyal psikoloji araştırmaları, dışsal dindarlığın genellikle daha yüksek düzeyde önyargı, dogmatizm ve dış gruplara karşı hoşgörüsüzlük ile pozitif korelasyon gösterdiğini; buna karşın içsel dindarlığın daha otantik ve kişisel bir anlam arayışına dayandığını ortaya koymaktadır.
Etimoloji
Latince 'ex- / extrinsecus' (dışarıda, dış taraftan) kökünden türetilmiş olup, dinsel yönelimin içsel bir inançtan ziyade dışsal çıkarlara dayandığını ifade eder.
Karıştırmayın
İçsel dindarlık (intrinsic religion) ile sıklıkla karıştırılır; içsel dindarlık dini hayatın merkezine koyup onu kendi adına bir amaç olarak yaşarken, dışsal dindarlık dini kişisel çıkarların tatmini için bir araç olarak görür.