Distal Etki
Distal Effect
Tanım
Bir organizmanın belirli tepkilerinin çevresi üzerinde yarattığı, zamansal veya mekansal olarak uzak konumdaki her türlü tesir veya sonuç.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir güvercinin deney düzeneğinde gagasıyla bir tuşun proksimal mekanizmasını tetiklemesi sonucu, laboratuvar odasının dışındaki otomatik besleyicinin saatler sonra devreye girerek besin havuzunu doldurması ve ekosistemdeki besin dağılımını değiştirmesi distal etkiye örnektir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve davranış analizinde 'distal etki', davranıştaki anlık mekanik veya proksimal değişimlerin ötesine geçerek, çevresel ekolojide ve uzun vadeli dinamiklerde meydana gelen yankıları inceler. Organizmanın çıkardığı eylem, ilk etapta yerel ve proksimal (yakın) bir etki üretirken, bu eylemin dalga etkisiyle yayılan neticeleri distal etki kategorisinde değerlendirilir. Sistem teorisi ve ekolojik psikoloji çerçevesinde ele alındığında, bu kavram failin davranışı ile çevrenin geri bildirimi arasındaki nedensellik zincirinin geniş bir perspektifle okunmasını sağlar.
Etimoloji
Latince 'distare' (uzakta durmak, ayrı olmak) fiilinden türetilen 'distalis' (uzak, uç kısımda olan) sıfatı ile İngilizce 'effect' (etki, netice) sözcüğünün birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Proksimal etki ile karıştırılır; proksimal etki davranışın hemen ardından ortaya çıkan mekanik ve yakın çevredeki sonuçları kapsarken, distal etki zaman ve mesafe açısından uzak olan nihai çevresel sonuçları ifade eder.