Doğal Hukuk

Natural Law

Tanım

İnsan yapımı yasalardan bağımsız olarak evrensel akıl, doğa düzeni veya ilahi irade yoluyla var olduğu kabul edilen temel etik ve hukuki normlar sistemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Uluslararası insan hakları beyannamelerinde yer alan 'yaşam hakkı' ve 'işkence yasağı' gibi maddelerin, herhangi bir devletin yazılı yasasından bağımsız olarak tüm insanlara doğumla birlikte atfedilmesi doğal hukuk anlayışının somut bir yansımasıdır.

Derin Analiz

Hukuk felsefesi ve etik düzlemde doğal hukuk, pozitif hukukun (yazılı kuralların) meşruiyet temelini sorgulayan merkezi bir paradigmadır. Stoacılardan Thomas Aquinas'a, Hugo Grotius'tan John Locke'a kadar uzanan bu gelenek, adaletin evrensel ve değişmez rasyonel ilkelere dayandığını savunur. Bilişsel ve davranışsal açıdan bakıldığında, bireylerin evrensel bir adalet ve hakkaniyet sezgisine sahip olması, evrimsel süreçte gelişen iş birliği ve sosyal uyum mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilendirilir. Bilimsel doğalcılık ile normatif etik arasındaki köprüyü kuran bu yaklaşım, insan davranışının evrensel düzenle uyum arayışını inceler.

Etimoloji

Latince 'natura' (doğa, yaradılış) kökünden türetilen 'lex naturalis' (doğal yasa/hukuk) kavramına dayanır.

Karıştırmayın

Pozitif Hukuk (Yazılı ve devlet eliyle konulmuş kurallar bütünü; doğal hukuk ise bu kuralların adil olup olmadığını denetleyen üst ölçüttür.)

Keşfetmeye Devam Edin

Etik

Ethics

Ahlaki yargıların içeriğini ve doğasını inceleyen felsefe dalı ile belirli bir meslek veya araştırma alanında kabul edilen doğru davranış ilkeleri bütünü.

İncele

Adalet

Fairness

Test alan bireylerin ırksal, kültürel veya arka plan farklılıklarından kaynaklanan sistematik varyansları ortadan kaldırarak eşit ve tarafsız muamele görmesini sağlayan psikometrik ve sosyokültürel ilke.

İncele