Durumsal Duygu Kuramı
Mood-as-information Theory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Önemli bir iş mülakatına girmeden önce yoğun bir kaygı (olumsuz duygu durumu) hisseden bir aday, mülakat sırasında sorulan soruları yanıtlarken her kelimeyi dikkatle seçer ve potansiyel riskleri hesaplayarak son derece analitik bir tutum sergiler. Aynı aday, arkadaşlarıyla neşeli bir buluşmanın ardından kendini çok mutlu hissettiği bir günün akşamında yeni bir ev kiralama sözleşmesini incelediğinde, detaylar üzerine derinlemesine düşünmek yerine sezgisel olarak 'her şeyin yolunda göründüğü' izlenimiyle hızlıca imza atabilir.
Derin Analiz
Norbert Schwarz ve Gerald L. Clore tarafından geliştirilen bu teori, duygulanımın (affect) sadece bir yan ürün olmadığını, aksine üst bilişsel bir sinyal işlevi gördüğünü savunur. Kurama göre, olumsuz duygulanım bireye çevresinde potansiyel bir sorun veya tehdit olduğunu bildirerek daha analitik, dikkatli ve detaycı bir bilgi işleme sürecini (bottom-up processing) tetikler. Buna karşın, olumlu duygulanım mevcut sosyal durumun güvenli ve tatmin edici olduğu sinyalini vererek, bilişsel kaynakları korumaya yönelik daha az çaba gerektiren, sezgisel ve kestirimci stratejilerin (top-down processing) benimsenmesine yol açar. Bu mekanizma, duyguların rasyonel karar verme süreçlerindeki adaptif rolünü gözler önüne serer.
Etimoloji
Karıştırmayın
Duygudurum Uyumlu Hatırlama (Mood-Congruent Memory) ile sıkça karıştırılır. Duygudurum uyumlu hatırlama, mevcut duygu durumuna benzer anıların hafızadan çağrılmasını ifade ederken; durumsal duygu kuramı, duygu durumunun bizatihi kendisinin o anki karar ve yargılar için bir 'bilgi' olarak yorumlanmasını inceler.