Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Duruşma Yeri Değiştirme

Change Of Venue

Tanım

Adil ve tarafsız bir jüri seçimini engelleme potansiyeli taşıyan yoğun medya propagandası veya toplumsal önyargı durumlarında, bir davanın başka bir yargı bölgesine nakledilmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek profilli bir cinayet davasının, yerel basının sanık aleyhine yürüttüğü agresif kampanyalar nedeniyle o bölgede tarafsız bir jüri bulunmasını imkansız kılması üzerine, hâkimin davanın tarafsızlık ilkelerinin daha rahat korunabileceği komşu bir eyalete taşınmasına karar vermesi.

Derin Analiz

Adli psikoloji ve hukuki karar alma süreçlerinde, duruşma yeri değiştirme kararı, jüri havuzunun ön yargı (pre-trial publicity bias) etkisinden arındırılması amacıyla uygulanır. Yoğun kitle iletişim araçları maruziyeti, potansiyel jüri üyelerinde 'sanık suçludur' yönünde bir bilişsel şema ve örtük önyargı yaratabilir. Bu durum, masumiyet karinesi ile çelişen bir kognitif distorsiyona yol açar. Hukuk sistemleri, objektif bir muhakeme ortamı sağlayabilmek için coğrafi lokasyon değişikliğini yapısal bir güvence olarak devreye sokar.

Etimoloji

Latince 'mutare' [değiştirmek] fiili ve hukuki bağlamda 'vicinus' [komşu, mahalli bölge] kökünden türetilen 'venire' [gelmek/toplanmak] sözcüğünün coğrafi yargı çevresi anlamını kazanan türevidir.

Karıştırmayın

Davanın düşmesi (dismissal) veya mahkemenin görevsizlik kararı (jurisdiction transfer) ile karıştırılır; oysa burada suç mahalli aynı kalmakla birlikte yalnızca davanın görüleceği coğrafi yerel mahkeme değiştirilmektedir.