Duygusal-bilişsel Tutarlılık
Affective–cognitive Consistency
Tanım
Bir tutumun duygusal ve bilişsel temellerinin birbirleriyle ne derece evaluatif uyum içinde olduğunun derecesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin çevre kirliliği konusunda yeşil enerjiyi destekleme tutumunu ele alalım. Eğer birey yenilenebilir enerji kaynaklarına karşı derin bir hayranlık ve estetik zevk duyuyorsa (duygusal temel: aşırı pozitif) ve aynı zamanda bu kaynakların karbon salınımını kanıtlanabilir şekilde azalttığına inanıyorsa (bilişsel temel: aşırı pozitif), bu durumda duygusal-bilişsel tutarlılık oldukça yüksektir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve tutum kuramları bağlamında, bireylerin herhangi bir tutum nesnesine yönelik sahip oldukları duygusal tepkiler (duygulanım temeli) ile nesneye ilişkin inançları ve düşünceleri (biliş temeli) arasındaki uyumu inceler. Bu iki bileşen aynı değerlik yönünde (her ikisi de olumlu veya her ikisi de olumsuz) hizalandığında tutarlılık yüksek, zıt yönlerde olduğunda ise (biri aşırı olumlu diğeri aşırı olumsuz) düşüktür. Yüksek duygusal-bilişsel tutarlılığın, tutumun tutarlılığını, direncini ve davranışa dönüşme olasılığını artırdığı ampirik olarak gösterilmiştir. Düşük tutarlılık durumları ise bireyde bilişsel çelişkiye yol açabilir ve tutum değişimine karşı hassasiyeti artırabilir.
Etimoloji
Latince 'affectus' (duygu, tutku, ruh hali) ve 'cognitio' (bilgi, kavrayış, düşünce) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Duygusal-değerlendirici tutarlılık (affective-evaluative consistency) ve bilişsel-değerlendirici tutarlılık (cognitive-evaluative consistency); bu kavramlar tutumun farklı bileşenleri arasındaki dyadik eşleşmeleri incelerken, bu terim doğrudan duygu ve biliş arasındaki ekseni hedef alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Tutum
Attitude
Bir nesnenin, kişinin, grubun veya kavramın olumsuzdan olumluya doğru derecelendirilebilen, nispeten kalıcı ve genel değerlendirmesidir.
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.