Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Destekleme

Confirmation

Tanım

Amaçlı davranışçılıkta, bir beklentinin gerçekleşerek o beklentiye yol açan davranışın pekişmesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında bir labirentte koşan farenin, dönemeç sonunda yiyecek bulacağına dair geliştirdiği beklentinin (cognition) yiyecekle karşılaşması sonucu doğrulanması, bu kavramın davranışsal karşılığıdır. Benzer şekilde, bir klinik psikoterapistin danışanının davranış kalıpları üzerine kurduğu formülasyonun yeni seans verileriyle tutarlılık göstermesi, teorik varsayımı olasılıksal olarak destekler.

Derin Analiz

Edward C. Tolmanın amaçlı davranışçılık kuramında 'destekleme' (confirmation), organizmanın çevresel uyarıcılar arasında kurduğu bilişsel haritaların ve beklentilerin (sign-gestalt-expectations) yaşantısal verilerle doğrulanması sürecini ifade eder. Organizma bir hedefe yöneldiğinde zihinsel bir beklenti oluşturur; bu beklentinin sonuçla uyuşması, beklentiyi doğrulayarak (destekleyerek) davranışı kalıcılaştırır. Klasik edimsel koşullanmadaki mekanik ödül-tepki zincirinden farklı olarak, burada bilişsel bir doğrulama ve hipotez test etme döngüsü söz konusudur. Pozitif bilim epistemolojisinde ise tümevarımsal mantık çerçevesinde görgül verilerin teorik çıkarımları mutlak bir kesinlikle kanıtlamadığını, ancak belirli bir olasılık düzeyinde desteklediğini (confirmation) ortaya koyar.

Etimoloji

Latince 'confirmare' kelimesinden türetilmiştir; 'com-' (pekiştirici ön ek) + 'firmare' (sağlamlaştırmak, güçlendirmek, 'firmus' [sağlam, durağan] sıfatından).

Karıştırmayın

Kanıtlama (Proof) ile sıklıkla karıştırılır. Kanıtlama mantıksal veya matematiksel olarak bir önermenin kesin doğruluğunu gösterirken, destekleme (confirmation) ampirik verilerin bir hipotezi kesin olarak kanıtlamadan, yalnızca belirli bir olasılık değeriyle haklı çıkardığını gösterir.