Edilgen Çatı
Passive Voice
Tanım
Dilbilimde, eylemi gerçekleştirenin (fail) değil, eylemden etkilenenin (nesne/hasta) cümlenin gramatik öznesi olduğu çatı yapısı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir adli mülakat sırasında mağdurun travmatik deneyimini aktarırken 'Bıçaklandım' veya 'Saldırıya uğradım' gibi edilgen yapılar kullanarak faili özne konumundan çıkarması, psikolojik olarak sorumluluğu uzaklaştırma veya özneyi belirsizleştirme savunma mekanizmasıyla ilişkilendirilebilir.
Derin Analiz
Dilbilim ve bilişsel psikoloji bağlamında edilgen çatı (passive voice), cümlenin tematik rollerinin sözdizimsel haritalandırılmasını değiştirir. Etken yapıda (active voice) özne 'agent' (fail) rolünü üstlenirken, edilgen yapıda bu rol arka plana itilir veya tamamen düşürülür; nesne konumundaki öge 'patient' veya 'theme' (etkilenen) sıfatıyla özne pozisyonuna yükseltilir. Bilişsel işlemleme açısından, edilgen yapıların çözümlenmesi beynin Broca ve Wernicke alanlarında ek bir sözdizimsel yeniden yapılandırma (syntactic reanalysis) maliyeti doğurur. Bu nedenle çocuk dil ediniminde etken çatılardan çok daha geç kazanılır ve bellek yükü daha fazladır.
Etimoloji
Latince 'passivus' (hissetmeye yatkın, eyleme maruz kalan) sözcüğünden türetilmiş olup, 'pati' (çekmek, katlanmak, maruz kalmak) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Etken çatı (active voice) ile karıştırılır; etken çatıda özne işi yapan kişiyken, edilgen çatıda işe maruz kalan ögedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Değerlendirme Kuramı
Değerlendirme Kuramı
Appraisal Theory
Bireylerin bir durumu bilişsel olarak nasıl değerlendirdiklerinin, o duruma verdikleri duygusal tepkileri doğrudan belirlediğini öne süren kuramsal yaklaşımlar bütünü.
İncele
Ayarlama Yöntemi
Ayarlama Yöntemi
Adjustment Method
Deney sahibinin veya katılımcının, bir uyaranı hedef uyaranla eşleşene veya algılanabilir eşiğe ulaşana kadar sürekli olarak manuel biçimde değiştirdiği psikofiziksel ölçüm prosedürü.
İncele
Bulanık Mantık
Bulanık Mantık
Fuzzy Logic
Klasik ikili (0 veya 1) mantık sisteminin aksine, küme üyeliklerinin 0 ile 1 arasında değişen olasılık veya derecelere dayandığı çok değerlikli bir bilgi temsil şemasıdır.
İncele
Düşünce Süreci
Düşünce Süreci
Thought Process
Mantık yürütme, anımsama, hayal kurma, sorun çözme ve yargılama gibi zihinsel etkinlikleri kapsayan bilişsel işlemlerin bütünü.
İncele