Ekstrapsişik
Extrapsychic
Tanım
Zihnin dışında, bireyin iç dünyasının haricinde kökenlenen veya zihin ile çevresel dış dünya arasında meydana gelen süreçleri tanımlayan sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir deprem felaketi sonrası bireyde görülen akut stres tepkileri, tamamen zihinsel kökenli bir iç çatışmadan (intrapsişik) ziyade, tamamen zihnin dışında gerçekleşen yıkıcı bir çevresel olaya bağlı olduğu için ekstrapsişik bir kökene sahiptir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikodinamik teorilerde 'intrapsişik' (zihin içi) kavramının antitezi olarak konumlanır. Bireyin bilişsel ve duygusal sınırlarının ötesindeki çevresel, sosyal ya da fiziksel uyarıcıların etkileşim alanını inceler. Özellikle stresörlerin, travmatik dış olayların veya dışsal gerçekliğin bireyin psikolojik yapısı üzerindeki dönüştürücü etkilerini değerlendirirken temel bir referans noktasıdır. Dış dünyanın dinamikleri ile içsel mekanizmalar arasındaki geçirgen sınırları anlamaya yarar.
Etimoloji
Latince 'extra' [dışında, haricinde] + Yunanca 'psychē' [zihin, ruh] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İntrapsişik kavramı ile karıştırılır; intrapsişik zihnin tamamen kendi içinde (örneğin iki çelişkili dürtü arasında) gerçekleşen süreçleri ifade ederken, ekstrapsişik zihin-çevre eksenini veya zihnin dışındakileri kapsar.