Empatik Yetersizlik
Empathic Failure
Tanım
Bir bireyin, diğer kişinin duygularını, algılarını ve düşüncelerini anlamada veya yansıtma becerisinde sergilediği yetersizlik ya da yoksunluk durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin seansında danışanın iş yerinde yaşadığı yıkıcı bir dışlanma hissini gözyaşlarıyla anlatırken, terapistin bu acının derinliğini kavramak yerine 'Her iş yerinde böyle politikalar olur, çok takmamalısın' şeklinde entelektüelleştirilmiş ve duyguyu ıskalayan bir yorum yapması, klinik düzeyde bir empatieksikliği veya yetersizliği örneğidir.
Derin Analiz
Heinz Kohut’un öz psikolojisi (self psychology) çerçevesinde şekillenen bu kavram, özellikle erken dönem çocukluk evresinde bakım verenlerin çocuğun duygusal ihtiyaçlarına sürekli olarak yanıt verememesini veya bu ihtiyaçları yankılayamamasını ifade eder. Psikanalitik kuramda ise sadece ebeveyn-çocuk aksında kalmaz; analist ile danışan arasındaki aktarım ve karşı-aktarım dinamiklerinde, analistin hastanın içsel dünyasını yanlış anlaması veya anlaşılamama hissi yaratması bağlamında da ele alınır. Kronikleşen bu durum, kendilik (self) yapılaşmasında hasarlara yol açarak narsisistik kişilik örgütlenmesi veya sınırda (borderline) kişilik patolojileri gibi yapısal zedelenmelerin zeminini hazırlayabilir.
Etimoloji
İngilizce 'empathic' (empatiye dayalı, Yunanca 'empatheia' [içten hissetme, duygu ortaklığı]; 'en-' [içinde] + 'pathos' [acı, duygu]) ve 'failure' (başarısızlık, yetersizlik, Eski Fransızca 'faillir' [eksik kalmak, başarısız olmak]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Misattunement (uyumsuzluk/yanlış akortlanma) kavramıyla karıştırılabilir; misattunement daha çok anlık ve dinamik bir senkronizasyon kaybıyken, empathic failure daha kalıcı, yapısal ve kişinin kendilik algısını zedeleyen bir yoksunluk halidir.