Öz Psikolojisi
Self Psychology
Tanım
Heinz Kohut tarafından geliştirilen; bireyin benlik gelişiminde ötekilerle kurulan ilişkilerin merkezi rolünü vurgulayan ve psikopatolojinin kökenini bakım verenlerin duygusal ihtiyaçlara duyarsızlığında arayan psikanalitik teori.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki bir danışan, iş yerindeki başarısızlıkları karşısında yoğun bir değersizlik hissi yaşamakta ve yöneticisinden aldığı yapıcı eleştirileri dahi varoluşsal bir saldırı olarak algılamaktadır. Öz psikolojisi perspektifinden yürütülen terapide, danışanın bu kırılganlığı çocukluğunda duygusal olarak erişilemez ve onay vermeyen ebeveynlerinin aynalama eksikliğine bağlanır. Terapist, klasik mesafeli tutum yerine, danışanın bu onaylanma ve anlaşılma ihtiyacını empatik bir akortla karşılayarak (kendilik nesnesi işlevi görerek) benliğin eksik parçalarının bütünleşmesini sağlar.
Derin Analiz
Öz psikolojisi, klasik psikanalitik teorinin dürtü ve çatışma odaklı yaklaşımından saparak benliğin (self) yapılaşmasına ve cohesion (bütünlük) kazanmasına odaklanır. Heinz Kohut, narsisistik kişilik örüntülerinin gelişimini incelerken, çocuğun 'aynalanma' (mirroring) ve 'ikizlenme/idealleştirme' gibi nesne ilişkisi ihtiyaçlarının karşılanmamasının benlik yapısında kalıcı kusurlar yarattığını öne sürmüştür. Klasik psikanalizin tarafsız, duygusal mesafeli analist duruşunun aksine, bu ekol empatinin (empirically validated empathy) hem bir veri toplama aracı hem de bizzat iyileştirici bir müdahale aracı olduğunu savunur. Terapist, hastanın kendilik nesnesi (selfobject) transferanslarını kabul ederek, gelişimsel olarak aksamış süreçlerin yeniden inşa edilmesine olanak tanır.
Etimoloji
İngilizce 'self' (kendi, benlik, kökeni Eski İngilizce 'self') ve Yunanca 'psykhē' (ruh, nefes) + '-logia' (bilim/çalışma alanı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Nesne İlişkileri Teorisi (Object Relations Theory) ile sıklıkla karıştırılır; her ne kadar ikisi de erken dönem ilişkilerine odaklansa da nesne ilişkileri içselleştirilmiş öteki imgeleri ve dürtülerin nesnelerle etkileşimini incelerken, öz psikolojisi doğrudan benliğin (self) bütünlüğü, narsisizmi ve kendilik nesnesi dinamiklerine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Aynalama
Aynalama
Mirroring
Bir bireyin, karşısındakinin sözel, bedensel veya duygusal kalıplarını bilinçli veya bilinçdışı bir şekilde taklit ederek bağ kurma ve empati sağlama süreci.
İncele