Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aynalama

Mirroring

Tanım

Bir bireyin, karşısındakinin sözel, bedensel veya duygusal kalıplarını bilinçli veya bilinçdışı bir şekilde taklit ederek bağ kurma ve empati sağlama süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik görüşme sırasında derin bir yas süreci, suçluluk ve değersizlik hisleriyle baş etmeye çalışan danışan, kambur bir duruşla ve fısıltı halindeki alçak bir ses tonuyla konuşmaktadır. Terapist, bu sözel olmayan ipuçlarına uyum sağlayarak beden duruşunu hafifçe ona göre ayarlar, ses tonundaki melodiye benzer bir tınıyla 'Bu yükü taşımak şu an sana çok ağır geliyor olmalı' der. Terapistin bu aynalama hamlesi, danışanın anlaşıl hissederek savunmalarını esnetmesini ve kendi içsel deneyimiyle temas etmesini sağlar.

Derin Analiz

Aynalama kavramı hem psikodinamik teoride (özellikle Jacques Lacan'ın ayna evresi kuramı üzerinden ego gelişimi) hem de klinik psikoloji ve bilişsel bilimlerde kritik bir yere sahiptir. Lacancı perspektifte bebek, dış dünyadaki bütünlüklü imgeyle (aynadaki yansıma veya annenin yüzü) özdeşleşerek ilk ego bütünlüğünü inşa eder. Klinik pratikte ise terapistin danışanın postürünü, ses tonunu veya duygu durumunu ince bir şekilde yansıtması, güvenli bir bağ (rapport) oluşturmanın ve empatik akordu sağlamanın temel aracıdır. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, büyük ölçüde ayna nöron sisteminin (MNS) motor ve duygusal rezonans mekanizmalarıyla, yani karşımızdakinin eylemini kendi motor korteksimizde simüle etmemizle açıklanır.

Etimoloji

İngilizce 'mirror' [ayna] kökünden türetilmiş olup, Latince 'mirari' [hayret etmek, bakıp izlemek] fiiline dayanmaktadır; psikodinamik ve davranışsal literatürde bir ötekinin varlığını yansıtma anlamında terimleşmiştir.

Karıştırmayın

Bilinçli taklit (mimikri) ile sıklıkla karıştırılır; bilinçli taklit açık ve kasıtlı bir kopyalama çabasıyken, aynalama çoğunlukla otomatiktir, eşzamanlıdır ve kişilerarası uyumu derinleştirmeyi amaçlar.