Enerjilendirme Kuramı
Energization Theory
Tanım
Jack W. Brehm ve meslektaşları tarafından öne sürülen; bir hedefin öznel değerinin veya ulaşılabilirliğinin, o hedefe ulaşmak için harcanan enerji düzeyiyle doğrudan ilişkili olduğunu savunan kuram.
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir sınava hazırlanan bir öğrenci, sınavı hem çok önemli (yüksek değer) hem de çalışarak geçebileceğini (ulaşılabilir) düşünüyorsa yüksek düzeyde odaklanma ve çaba gösterir. Fakat sınavın sorularının tamamen rastgele ve çözülemez olduğunu anladığı an (ulaşılmazlık), ders çalışma motivasyonu ve harcadığı bilişsel enerji sıfıra iner.
Derin Analiz
Motivasyon psikolojisi ve bilişsel bilimler kesişiminde yer alan bu kuram, bireylerin bilişsel ve fiziksel çaba miktarını belirleyen mekanizmaları inceler. Brehm'in modeli, enerji mobilizasyonunun (harekete geçirilmesinin) iki temel faktör tarafından yönetildiğini öne sürer: Hedefin potansiyel değeri ve hedefe ulaşmanın zorluğu. Birey, ulaşılabilir ve yüksek değerli bir hedefle karşılaştığında, zorluk derecesine uygun olarak enerji harcar. Ancak hedef imkansız veya aşırı maliyetli algılandığında, enerji mobilizasyonu aniden düşer. Bu dinamik, kaynak yönetimi ve homeostatik enerji tasarrufu ilkeleriyle uyumlu bir şekilde işler.
Etimoloji
İngilizce 'energy' (Latince 'energia', Yunanca 'energeia' [faaliyet, eylem] kökünden) kelimesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Beklenti-Değer Kuramı (Expectancy-Value Theory) ile sıklıkla karıştırılır; ancak beklenti-değer kuramı nihai tercihlere ve kararlara odaklanırken, enerjilendirme kuramı doğrudan eylem için harcanan fizyolojik ve psikolojik çaba miktarına odaklanır.