Ergodiklik
Ergodicity
Tanım
Bir sistemdeki grup ortalamasının, tek bir birimin uzun zamana yayılmış zaman serisi ortalamasına eşit olduğunu belirten matematiksel ve istatistiksel ilke.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikiyatri kliniğinde yeni bir antidepresanın etkinliğini araştıran bir araştırmacı, 100 hastanın aynı anda ölçülen ortalama iyileşme puanına bakar (grup ortalaması). Eğer sistem ergodik olsaydı, bu tek anlık grup ortalaması, tek bir hastanın 100 gün boyunca her gün ölçülen iyileşme ortalamasına eşit olurdu. Ancak depresyon dinamik ve ergodik olmayan bir süreç olduğundan, anlık grup verisi tekil hastanın dalgalanan seyrini yansıtmaz.
Derin Analiz
Ergodiklik, nicel analizlerde ve davranış bilimlerinde metodolojik bir dönüm noktasıdır. Eğer bir sistem ergodik değilse, popülasyon genelinden elde edilen nomotetik veriler (grup ortalamaları) bireyin zamansal dinamiklerini anlamada (idiografik yaklaşım) yanıltıcı olur. Davranış bilimlerinde ve ekonomide insan davranışı nadiren tamamen ergodiktir; çünkü bireyler zaman içinde geri döndürülemez öğrenme, adaptasyon ve biyolojik değişim süreçlerinden geçerler. Bu durum, çapraz kesit (cross-sectional) veri setleriyle boylamsal (longitudinal) çıkarımlar yapmanın temel matematiksel kısıtını oluşturur.
Etimoloji
Fransızca 'ergodicité' kelimesinden türetilmiştir. Yunanca 'ergon' (iş, emek) ve 'hodos' (yol, yön) sözcüklerinin birleşiminden Ludwig Boltzmann tarafından istatistiksel mekanik bağlamında türetilmiştir.
Karıştırmayın
Nomotetik ve İdiyografik yaklaşım ile karıştırılır; ergodiklik bu iki yaklaşımın matematiksel temelini veya uyuşmazlık noktasını belirleyen koşuldur, bizzat araştırma stratejisinin kendisi değildir.