Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İdiyografik

İdiographic

Tanım

Bireyin tekil ve benzersiz özelliklerini, evrensel yasalar aramak yerine derinlemesine incelemeyi amaçlayan araştırma ve klinik yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikolojide bir danışanın depresif belirtilerinin standart ölçeklerde kaç puan aldığından ziyade, o kişinin geçmiş travmalarının bugünkü bilişsel şemalarını nasıl yapılandırdığını ve bu mekanizmanın sadece o bireye özgü tetikleyicilerini saatler süren görüşmelerle haritalandırmak idiyografik bir uygulamadır.

Derin Analiz

İdiyografik yaklaşım, kişiye özgü psikolojik örüntülerin, yaşam öyküsünün ve öznel deneyimlerin holistik bir bakış açısıyla ele alınmasını sağlar. Nomotetik yaklaşımın aksine, istatistiksel genellemeler veya ortalama insan davranışı modelleri üzerinden hareket etmez; bunun yerine her bir bireyin kendi tutarlılığını ve dinamik yapısını analiz birimi olarak kabul eder. Klinik psikoloji ve kişilik kuramlarında (örneğin Gordon Allport'un ideografik yönelimli kişilik analizleri) danışanın sübjektif gerçekliğini anlamak için derinlemesine vaka formülasyonları, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve projektif testler bu metodolojinin temel araçlarını oluşturur.

Etimoloji

Yunanca 'idios' (kendi, özel, kendine has) + 'graphein' (yazmak, tanımlamak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime anlamı olarak 'tek ve benzersiz olanı betimleyen' kökene dayanır.

Karıştırmayın

Nomotetik yaklaşım ile sıklıkla karıştırılır; nomotetik büyük gruplardan elde edilen verilerle evrensel yasalar ve normlar üretirken, idiyografik tekil olguya odaklanır.