Eş Koruması
Mate Guarding
Tanım
Bir bireyin, üreme partnerinin başkalarıyla çiftleşmesini engellemek amacıyla sergilediği davranışsal ve fizyolojik stratejilerin bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte danışanın, partnerinin sosyal medyada başka insanlarla konuşmasını sürekli olarak denetlemesi, her adımını rapor etmesini istemesi ve bu durumun ilişkide patolojik bir kontrol döngüsüne dönüşmesi.
Derin Analiz
Evrimsel psikoloji ve davranışsal ekoloji ekseninde eş koruması, genetik başarıyı (inclusive fitness) ve babalık kesinliğini (paternity certainty) maksimize etmeye yönelik adaptif bir mekanizmadır. Hayvanlar aleminde fiziksel uzaklaştırma, çiftleşme tıkacı (copulatory lock) veya sürekli refakat etme şeklinde gözlemlenirken; insanlarda bu durum daha çok psikolojik ve sosyokültürel boyutlar kazanır. Kıskançlık, aşırı sahiplenme, sosyal izolasyon, eşin iletişimini kısıtlama ve sürekli denetim altında tutma gibi taktikler, insanlarda eş korumasının bilişsel ve davranışsal izdüşümleridir. Trivers'ın Ebeveyn Yatırımı Teorisi ile doğrudan ilişkili olup, üreme yatırımı asimetrisinden kaynaklanan kaynak kaybı ve aldatılma riskine karşı geliştirilmiş bir savunma mekanizması olarak çalışır.
Etimoloji
İngilizce 'mate' (eş, partner) ve 'guarding' (koruma, kollama, nöbet tutma) kelimelerinin birleşiminden oluşan, evrimsel psikoloji ve etoloji terminolojisine kazandırılmış bir bileşik ifadedir.
Karıştırmayın
Eş Avcılığı (Mate Poaching) ile karıştırılır; eş avcılığı halihazırda bir ilişkisi olan kişiyi ayartmaya çalışmak iken, eş koruması mevcut partneri dış tehditlerden korumaya çalışmaktır.
Keşfetmeye Devam Edin
Babalık Kesinliği
Certainty Of Paternity
Bir ebeveynin (özellikle babanın) dünyaya gelen bir yavrula olan biyolojik bağından ne derecede emin olabileceğini ifade eden evrimsel psikoloji ve sosyobiyoloji kavramı.
İncele
Evrimsel Psikoloji
Evolutionary Psychology
İnsan bilişini ve davranışını, Darwinci uyarlanma, doğal seçilim ve evrilen çevreler bağlamında inceleyen kuramsal yaklaşımdır.
İncele