Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eş-oluşum

Co-occurrence

Tanım

İki veya daha fazla olgu, nesne veya değişkenin nedensel bir bağ olmaksızın, tesadüfi olmayan bir sıklıkta bir arada gözlenme durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik araştırmalarda bir hastada aynı anda hem anksiyete belirtilerinin hem de uyku bozukluklarının gözlenmesi bir -oluşumdur; ancak bu durum her zaman birinin diğerine neden olduğunu göstermez. Dilbilimde ise 'hızlı' sıfatının sıklıkla 'koşmak' fiiliyle yan yana gelmesi corpus analizlerinde güçlü bir eş-oluşum örüntüsü sunar.

Derin Analiz

İstatistik, dilbilim ve davranış bilimlerinde eş-oluşum, veri setlerindeki örüntüleri saptamanın temel adımıdır. Doğası gereği, iki değişkenin birlikteliği doğrudan bir nedensellik (causality) ima etmez; yalnızca ortak bir uzamsal veya zamansal bağlama işaret eder. Kovaryansa evrilmesi için hem olguların varlığının hem de yokluğunun sistematik bir korelasyon sergilemesi şarttır. NLP ve metin madenciliğinde ise kelimelerin bağlamsal yakınlığını ve anlamsal uzantılarını hesaplamada kritik bir istatistiksel metrik olarak işlev görür.

Etimoloji

İngilizce 'co-' (birlikte, müşterek) öneki ile Latince 'currere' (koşmak, akmak) fiilinden türetilen 'occurrence' (meydana gelme, olay) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Kovaryans (kovaryans değişkenlerin karşılıklı yönlü değişimini, eş-oluşum ise sadece bir arada bulunma sıklığını ifade eder) ve nedensellik (causality).