Etkili Doz
ED
Tanım
Farmakolojik veya toksikolojik bir ajanın, test edilen popülasyonun veya denek grubunun belirli bir yüzdesinde istenen biyolojik yanıtı veya etkiyi oluşturduğu miktar.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir analjezik ilacın klinik öncesi aşamada 100 denek üzerindeki etkileri incelenirken, deneklerin 50'sinde ağrıyı %50 oranında dindiren miktar 10 mg olarak saptanmışsa, bu ilacın bu popülasyon için ED50 değeri 10 mg olarak kayda geçer.
Derin Analiz
Farmakodinami ve doz-yanıt ilişkisi analizlerinde temel bir parametredir. Genellikle ED50 (medyan etkili doz) şeklinde, maksimum etkinin yarı miktarını veya popülasyonun yarısında hedeflenen terapötik yanıtı oluşturan dozu ifade etmek için kullanılır. İlaç geliştirme süreçlerinde, terapötik pencerenin belirlenmesinde, toksikoloji ve klinik farmakolojide güvenilirlik indekslerinin hesaplanmasında (örneğin Terapötik İndeks = LD50 / ED50) kritik bir nicel ölçüttür. Bireysel genetik varyasyonlar, farmakokinetik emilim hızları ve reseptör duyarlılıkları nedeniyle doza verilen yanıtlar istatistiksel bir dağılım gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'effective' (etkili, sonuç veren) ve 'dose' (Latince 'dosis', Yunanca 'dosis' [verilen miktar] sözcüklerinin kısaltması olan akronim).
Karıştırmayın
LD50 (Letal Doz - ölümcül doz) ile karıştırılır; ED etki üretirken, LD ölüm oranını inceler. EC50 ile sıkça eş tutulur ancak EC genellikle in vitro konsantrasyonları ifade ederken ED daha çok canlı organizma dozajını tanımlar.