Terapötik İndeks
Therapeutic İndex
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bipolar bozukluk tanısıyla takip edilen bir hastaya lityum tedavisi başlandığında, kan lityum seviyelerinin 0.6-1.2 mEq/L aralığında tutulması gerekir. Bu dar aralığın dışına çıkılması (örneğin 1.5 mEq/L üzeri), bulantı, tremor ve konfüzyon gibi toksik belirtilere yol açarken; altındaki değerler manik atağın kontrolünü imkansız kılar. Bu durum, ilacın düşük terapötik indeksinin klinik yansımasıdır.
Derin Analiz
Farmakoloji ve klinik psikofarmakolojide terapötik indeks (TI), ilacın toksik dozunun (veya letal dozun) etkili dozuna oranını ifade eden kritik bir güvenlik parametresidir. Dar bir terapötik indekse sahip farmakolojik ajanlarda (örneğin lityum veya belirli antiepileptikler), minimum etkiyi sağlayan doz ile advers veya toksik reaksiyonları tetikleyen doz arasındaki marj son derece sınırdır. Bu durum, klinik pratikte plazma konsantrasyonlarının rutin olarak izlenmesini (TDM) zorunlu kılar. İstatistiksel olarak bu oran, popülasyon düzeyinde TD50'nin (toksik doz medyan) ED50'ye (etkili doz medyan) bölünmesiyle hesaplanır. Yüksek bir indeks, güvenli bir farmakolojik profile işaret ederken; düşük indeks, hastanın bireysel metabolik varyasyonlarına karşı yüksek hassasiyet barındırır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Terapötik pencere (therapeutic window) kavramı sıkça karıştırılır; terapötik indeks sayısal bir oranı ifade ederken, terapötik pencere etkililik ile toksisite arasında kalan spesifik doz aralığını veya konsantrasyon bandını tanımlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Terapötik Pencere
Terapötik Pencere
Therapeutic Window
Bir ilacın optimum iyileştirici etkilerini gösterdiği, toksisite veya etkisizlik riskinin minimumda olduğu plazma konsantrasyon aralığı.
İncele
Farmakokinetik
Farmakokinetik
Pharmacokinetics
Farmakolojik ajanların canlı bir sistem içerisinde emilim, dağılım, metabolizma ve eliminasyon süreçlerini inceleyen farmakoloji dalıdır.
İncele
Toksisite
Toksisite
Toxicity
Bir maddenin bir organizmada zehirli etkiler üretme kapasitesi olup, genellikle vücut ağırlığı başına düşen doz miktarı veya LD50 değeriyle ifade edilir.
İncele