Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Etkin Dağarcık

Active Vocabulary

Tanım

Bir bireyin hem konuşma hem de yazı üretiminde (üretici dil becerilerinde) aktif olarak kullandığı kelime hazinesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yabancı dil öğrenen bir bireyin, bir metni okurken gördüğü kelimenin anlamını anlaması ancak günlük konuşma sırasında veya makale yazarken bu kelimeyi hatırlayıp kullanamaması, o kelimenin henüz pasif dağarcıktan etkin dağarcığa geçmediğini gösterir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve dilbilim literatüründe üretken dil (productive language) ile eşanlamlı olarak değerlendirilen etkin dağarcık, bireyin zihinsel sözlüğünden (mental lexicon) bilgiyi geri çağırma (retrieval) mekanizmalarının işlevselliğini yansıtır. Pasif (alıcı) dağarcıktan farklı olarak, semantik bellekteki bir kavramın fonolojik veya ortografik formunun motor ve yazınsal çıktıya dönüştürülmesini gerektirir. Broca alanı ve ilişkili yürütücü işlev devreleri, bu kelimelerin anlık ve bağlama uygun olarak seçilip üretilmesinde kritik rol oynamaktadır.

Etimoloji

Latince 'activus' [faal, eylemsel] + 'vocabulum' [ad, kelime, sözlük]

Karıştırmayın

Pasif dağarcık (passive vocabulary / receptive vocabulary) ile karıştırılır; pasif dağarcık bireyin okuduğunda veya dinlediğinde anladığı ancak üretimde kullanmadığı kelimeleri kapsar ve her zaman etkin dağarcıktan daha büyüktür.