Evlilikte Şizm
Marital Schism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
40'lı yaşlarında iki çocuk sahibi bir çift, evlilikleri boyunca en basit günlük kararlarda dahi uzlaşamamış, her anlaşmazlığı açık bir güç savaşına dönüştürmüştür. Anne, çocukların yanında babayı sürekli suçlamakta ve yetersizlikle itham etmekte; baba ise otoritesini korumak adına annenin koyduğu kuralları hiçe sayarak çocukları kendi müttefiki haline getirmeye çalışmaktadır. Çiftin evindeki bu kronik ve açık düşmanlık iklimi, çocuklardan birinde okul fobisi ve yoğun kaygı bozukluğu belirtilerinin ortaya çıkmasıyla klinik bir başvuruya zemin hazırlamıştır.
Derin Analiz
İlk olarak Theodore Lidz ve ekibi tarafından aile dinamikleri ve şizofreni etiyolojisi üzerine yapılan öncü çalışmalar sırasında tanımlanan 'marital schism', çiftler arasındaki uyumun yerini açık ve çözülemeyen düşmanlıkların aldığı patolojik bir evlilik yapısını ifade eder. Bu yapıda eşler, ortak bir aile cephesi oluşturmak yerine sürekli olarak çatışır, birbirlerinin otoritesini sarsar ve çocukları kendi taraflarına çekmeye çalışarak koalisyonlar kurarlar. Sistemik aile terapisi perspektifinden bakıldığında, bu durum evlilik alt sisteminin sınırlarının işlevsizleşmesine ve tüm aile sisteminde yapısal çözülmelere yol açar. Kronik gerilim, bireylerin duygusal ve psikolojik kaynaklarını tüketirken, çocuklarda gelişimsel ve psikopatolojik riskleri maksimize eden toksik bir ekosistem yaratır.
Etimoloji
Latince 'maritus' (evliliğe/eşe ait) sözcüğü ile Yunanca 'schisma' (bölünme, yortulma, ayrılma < schizein: yarıp ayırmak) kökünün birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Marital skew (evlilikte çarpılma) ile karıştırılabilir; ancak marital skew'da çatışma açık ve yıkıcı olmak yerine, bir eşin diğerinin patolojisine veya baskın yönelimine boyun eğmesiyle örtük bir dengesizlik barındırır. Marital schism ise örtük değil, tamamen açık, agresif ve parçalayıcı bir bölünmedir.