General Problem Solver
GPS
Tanım
Allen Newell, J. Clifford Shaw ve Herbert A. Simon tarafından 1957 yılında geliştirilen, insan düşünce süreçlerini taklit ederek geniş bir problem yelpazesini çözmeyi amaçlayan erken dönem bilgisayar programı ve bilişsel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir satranç oyuncusunun, rakibin şahını mat etmek için (nihai amaç) öncelikle kendi vezirini koruması ve merkezi ele geçirmesi (alt hedefler) gerekiyorsa, bu zihinsel süreç GPS'in araç-amaç analizinin algoritmik bir karşılığıdır.
Derin Analiz
General Problem Solver (GPS), bilişsel bilimler ve yapay zeka tarihindeki ilk çığır açan 'bilgi işleme' yaklaşımlarından biridir. Newell ve Simon'ın insan problem çözme davranışlarını gözlemleyerek geliştirdiği bu sistem, 'araç-amaç analizi' (means-ends analysis) adı verilen temel bir buluşsal (heuristics) yönteme dayanır. GPS, hedef durumu ile mevcut durum arasındaki farkı sürekli olarak hesaplar, bu farkı azaltacak alt hedefler belirler ve bu alt hedeflere ulaşmak için uygun operatörleri seçer. İnsan beyninin çalışma mekanizmasını mantıksal türetmeler ve sembolik manipülasyonlar yoluyla modellemeye çalışması, bilişsel psikolojide insan bilişini 'bilgi işleyen bir bilgisayar' olarak ele veren paradigmaya zemin hazırlamıştır.
Etimoloji
İngilizce 'General' (Genel) + 'Problem' (Problem) + 'Solver' (Çözücü) kelimelerinin baş harflerinden oluşan akronim.
Karıştırmayın
Yapay Sinir Ağları (YSA) ile karıştırılır; ancak GPS sembolik yapay zekaya ve kural tabanlı bilişsel modellere dayanırken, YSA bağlantısalcı (connectionist) ve dağıtık işleme modellerini kullanır.