Gizli Ölçüm
Concealed Measure
Tanım
Katılımcıların incelendiklerinin veya gözlemlendiklerinin farkında olmadığı, böylece talep karakteristiklerini ve sosyal istenirlik yanlılığını ortadan kaldıran araştırma ölçüm yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının halka açık bir kütüphanedeki masalarda bırakılan çöplerin veya dergi dağılımının incelenmesiyle bireylerin çevresel kaygı düzeylerini, katılımcılara herhangi bir anket uygulamadan dolaylı yoldan ölçmesi.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve sosyal bilimler metodolojisinde, katılımcıların bilinçli farkındalığı verinin geçerliliğini tehdit ettiğinde devreye girer. Geleneksel öz-bildirim (self-report) ölçekleri, bireylerin kendi tutum ve davranışlarını toplumsal normlara veya beklentilere göre istem dışı manipüle etmesine (sosyal istenirlik yanlılığı) açıktır. Gizli ölçüm yöntemleri, fiziksel izler, arşiv verileri veya fark edilmeyen doğal gözlemler yoluyla bu yapaylığı en aza indirir. Özellikle tutumların örtük (implicit) boyutlarının incelenmesinde deneysel kontrolü artırarak ekolojik geçerliliği yükseltir.
Etimoloji
Latince 'concelare' (gizlemek, saklamak) fiilinden türetilen 'concealed' ile Orta İngilizce 'mesure' (ölçü, miktar) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Açık ölçüm (obtrusive measure) ile karıştırılır; aralarındaki temel fark, açık ölçümde katılımcının gözlemlendiğini bilmesi, gizli ölçümde ise bilmemesidir.