Göz Zihni (Mind’s Eye) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Bireyin görsel deneyimlere dayanarak zihinsel görüntüler hatırlama, canlandırma veya baştan yaratma yeteneği.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir mimarın, inşa edeceği binanın henüz hiçbir çizimi yapılmamışken, iç mekanını ve odalar arası geçişleri zihninde üç boyutlu olarak canlandırıp ışık açısını hesaplaması.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve nörogörüntüleme çalışmalarında göz zihni, dışarıdan gelen görsel bir uyarıcı olmaksızın, birincil görsel korteksin (V1) ve parietal lobların aktifleşmesiyle gerçekleşen endojen bir simülasyon sürecidir. Çalışma belleğinin görsel-uzamsal skeci (visuospatial sketchpad) ile doğrudan ilişkilidir. Bireyler arası varyans oldukça yüksektir; bu durum, tamamen yokluğundan (afazi benzeri bir durum olan afantazi) hiperfantaziye kadar uzanan nörolojik bir spektrum sergiler.

Etimoloji

İngilizce kökenli bir deyim olup, Orta Çağ İngilizcesindeki 'minde' (zihin, hafıza) ve Eski İngilizcedeki 'eage' (göz) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. İlk kez Chaucer'ın eserlerinde zihinsel algı ve hayal gücünün metaforik merkezi olarak kullanılmıştır.

Karıştırmayın

Halüsinasyon ile karıştırılır; halüsinasyon istem dışı gerçeklik algısı bozukluğuyken, göz zihni tamamen bilinçli kontrol altında yürütülen bir içsel temsil üretimidir.