Deyim
İdiom
Tanım
Anlamı bireysel sözcüklerinin anlam toplamından çıkarılamayan, kalıplaşmış ve sözdizimsel esnekliği bulunmayan sabit dilsel ifade.
Örnek Vaka / Uygulama
Günlük dilde sıkça kullanılan 'küplere binmek' ifadesi, kelime bazlı analiz edildiğinde küp geometrici bir objeyle ilişkilendirilemezken, bilişsel olarak ani ve şiddetli öfke durumunu temsil eden kalıplaşmış bir deyim olarak zihinde işlenir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve psikolinguistik bağlamda deyimler, beyindeki mental sözlük (lexicon) ile kavramsal sistemin kesişim kümesinde yer alır. Bireyin deyimleri işleme süreci, kelimesi kelimesine (literal) analitik çözümlemeden ziyade, bütünsel bir gestalt algısı ve anlamsal eşleştirme gerektirir. Dilbilimsel olarak 'donuk yapılar' (frozen forms) kategorisinde incelenirler; çünkü yapısal bütünlükleri bozulduğunda (örneğin pasif çatıcı dönüşümlere uğratıldıklarında) mecazi anlamlarını tamamen yitirirler. Nörogörüntüleme çalışmaları, deyim işleme süreçlerinin hem sol hem de sağ hemisferin operasyonel işbirliğini, özellikle de temporal ve frontal loblar arasındaki semantik ağları aktif hale getirdiğini göstermektedir.
Etimoloji
Fransızca 'idiome' (özel dil, mahalli dil) sözcüğünden gelmektedir; kökeni Antik Yunanca 'idiōma' (özgü özellik, kendine has ifade) kelimesine dayanmaktadır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Uyarılma-artış Mekanizması
Uyarılma-artış Mekanizması
Arousal-boost Mechanism
Bir uyaranla temas sonucunda ortaya çıkan ve kademeli olarak artarak ölçülebilir bir haz (hedonik) etkisi yaratan genel uyarılma hali.
İncele
Akıl Dışı
Akıl Dışı
Nonrational
Akıl veya mantıksal gerekçelendirme ile doğrulanamayan ya da rasyonel çıkarımlarla açıklanamayan durum, inanç veya davranış.
İncele
Gündelik Zeka
Gündelik Zeka
Everyday İntelligence
Bireylerin fiyat karşılaştırması veya harita okuma gibi sıradan yaşam aktivitelerinde kullandıkları, psikometrik olarak valide edilmemiş pratik beceri bütünü.
İncele
Helmholtz Kare Yanılsaması
Helmholtz Kare Yanılsaması
Helmholtz Square İllusion
Paralel çizgilerle doldurulmuş gerçek bir karenin, çizgilerin yönüne bağlı olarak dikey veya yatay bir dikdörtgen gibi algılanmasına neden olan optik-geometrik bir görsel yanılsamadır.
İncele