Akıl Dışı
Nonrational
Tanım
Akıl veya mantıksal gerekçelendirme ile doğrulanamayan ya da rasyonel çıkarımlarla açıklanamayan durum, inanç veya davranış.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin hiçbir nesnel kanıtı veya ampirik verisi olmamasına rağmen derin bir manevi inanca sahip olması ve bu inancın hayatını şekillendirmesi; söz konusu inanç mantıksal argümanlarla doğrulanamadığı (nonrational) halde, bireyin psikolojik bütünlüğü için işlevsel olabilir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve felsefi psikolojide 'akıl dışı' (nonrational) kavramı, bir olgunun mantıksal doğrulama süreçlerinin sınırları dışında kalmasını ifade eder. Bu durum, kavramın otomatik olarak 'mantıksız' veya 'çelişkili' (irrational) olduğu anlamına gelmez; aksine, analitik mantığın epistemik araçlarıyla test edilemez veya kanıtlanamaz nitelikte olduğunu belirtir. Örneğin, estetik yargılar, inanç sistemleri ve sezgisel karar alma süreçleri bu kategoride yer alır. Karar verme mekanizmalarında rasyonel öz-ilgi (rational self-interest) modelleriyle açıklanamayan davranışlar, bilişsel ekonominin ve sezgisel işleme yollarının ürünü olarak ortaya çıkar.
Etimoloji
Latince 'non' (değil, olumsuzluk eki) + 'rationalis' (akla uygun, mantıksal, rasyonel; ratio [akıl, oran] kökünden türetilmiştir).
Karıştırmayın
'Irrational' (Mantıksız/İrrasyonel) terimi ile sıklıkla karıştırılır. İrrasyonel kavramı, mantık ilkelerine aktif olarak aykırı, çelişkili veya uyumsuz durumları tanımlarken; nonrational, mantık düzleminin tamamen dışında kalan, doğrulanamaz veya test edilemez alanı nitelendirir.
Keşfetmeye Devam Edin
İrrasyonel
İrrasyonel
İrrational
Mantıksal tutarlılıktan, sağlam muhakemeden veya nesnel gerçeklikten yoksun olma durumu; akıldışılık.
İncele
Sezgi
Sezgi
İntuition
Bilinçli akıl yürütme veya yansıtma süreçlerine başvurmaksızın, ani kavrayış veya algı elde etme yetisi.
İncele