Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hümanist Komüniter Sosyalizm

Humanistic Communitarian Socialism

Tanım

Erich Fromm tarafından önerilen; insanî değerlerin sosyoekonomik yapının temelini oluşturduğu, sömürüden uzak ve küçük topluluklara dayalı ideal siyasi ve toplumsal sistem.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüz binlerce kişinin çalıştığı devasa bir holdingin merkezî yönetimi yerine, çalışanların ve yerel halkın kararlara doğrudan katıldığı, kâr odaklı değil insan onurunu ve ekolojik dengeyi koruyan kooperatif temelli üretim birimlerinin oluşturulması bu sistemin pratik karşılığıdır.

Derin Analiz

Hümanist komüniter sosyalizm, bireyin yabancılaşmasını (alienation) önlemeyi hedefler. Büyük devlet veya kurumsal bürokrasiler yerine yüz yüze ilişkilerin hâkim olduğu, özerk ve öz-düzenleme becerisine sahip bireylerin oluşturduğu mikro toplulukları savunur. Fromm, kapitalist üretim tarzının bireyi piyasa nesnesine dönüştürdüğünü öne sürerek, insanın üretken karakter yapısını (productive orientation) hayata geçirebileceği alternatif bir sosyoekonomik mimari kurgulamıştır. Bu yapı, hem otoriter devlet sosyalizmini hem de vahşi piyasa kapitalizmini reddeder; ruh sağlığı ile toplumsal adalet arasındaki ayrılmaz bağı merkeze alır.

Etimoloji

Latince 'humanus' [insanî/beşeri] + Latince 'communitas' [topluluk/ortaklık] + Latince 'socialis' [toplumsal/yoldaşlığa ait] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; Erich Fromm'un psikanalitik ve sosyolojik sentezinde kavramsal taban bulmuştur.

Karıştırmayın

Otoriter Devlet Sosyalizmi ve Ütopik Sosyalizm; ayırt edici fark olarak hümanist komüniter sosyalizmin Marksist dogmatizmden ziyade psikanalitik insan doğası analizine, bürokratik merkeziyetçilik yerine ise yerinden yönetim ve bireysel öz-düzenlemeye dayanmasıdır.