Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İnsan Doğası

Human Nature

Tanım

İnsan türünün tamamını karakterize eden, büyük ölçüde içgüdüsel ve biyolojik temelli ancak esnek davranış, tutum ve eğilimler kümesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kriz anlarında bireylerin hayatta kalma ve sosyal bağ kurma yönündeki evrensel eğilimleri (örneğin tehlike karşısında savaş-kaç tepkisi veya toplumsal dayanışma refleksi) insan doğasının somut görünümlerindendir.

Derin Analiz

Evrimsel psikoloji ve davranış genetiği perspektifinden insan doğası, adaptif süreçler ve seçilim baskıları sonucunda şekillenen evrensel nörobiyolojik ve psikolojik mekanizmaları kapsar. Deterministik bir özcülükten ziyade, gen-çevre etkileşimi yoluyla biçimlenen fenotipik bir kapasiteler bütünü olarak ele alınır. Modern bilişsel bilimler ve antropoloji, bu kavramın sabit bir biyolojik şablondan ibaret olmadığını, aksine kültürel pratikler ve sosyal yapılarla sürekli bir diyalog halinde dinamik olarak yeniden üretildiğini vurgular.

Etimoloji

Latince 'humanus' (insana özgü, beşeri) ve 'natura' (doğum, doğa, öz) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni Antik Yunan felsefesindeki 'physis' (doğa) kavramına dayanır.

Karıştırmayın

Kişilik (bireysel farklılıkları ve benzersiz örüntüleri ifade ederken, insan doğası tür geneli evrensel özellikleri tanımlar) ve kültür (öğrenilmiş pratikler bütünüdür, insan doğası ise bu pratiklerin üzerinde yükseldiği biyopsikolojik zemindir).