Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İçsel Hayal Kırıklığı

İnternal Frustration

Tanım

Klasik psikanalitik teoride, dışsal etkenlerden ziyade süperego gibi içsel faktörler nedeniyle içgüdüsel dürtülerin tatmininin engellenmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yaratıcı veya kariyer odaklı bir projede büyük bir başarı elde etmek isteyen bir bireyin, süperegosunun dayattığı aşırı mükemmeliyetçi ve cezalandırıcı standartlar yüzünden kendi çalışmalarını sürekli yetersiz bulup ilerleyememesi ve bu yüzden derin bir doyumsuzluk yaşaması.

Derin Analiz

Psikodinamik perspektifte içsel hayal kırıklığı, libidinal veya agresif dürtülerin dışsal engellerle değil, yapısal zihin bileşenlerinin (özellikle süperegonun ahlaki baskısı veya ego savunmalarının) yarattığı çatışmalarla ketlenmesini ifade eder. Bu durum, bireyin kendi arzuları ile ahlaki veya vicdani standartları arasındaki içsel sürtüşmeden doğar ve sıklıkla suçluluk, kaygı veya nevrotik belirtilerle sonuçlanır.

Etimoloji

Latince 'internus' (, dahili) ve 'frustratio' (boşa çıkarma, aldanma, hayal kırıklığı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Dışsal hayal kırıklığı (external frustration) ile sıklıkla karıştırılır; dışsal hayal kırıklığı arzuların önündeki fiziksel, sosyal veya çevresel engellerden kaynaklanırken, içsel hayal kırıklığı tamamen zihinsel yapılar arasındaki çatışmalardan doğar.