İçsel Pekiştirme
İntrinsic Reinforcement
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Piyano çalmayı yeni öğrenen bir çocuğun, harici bir ödül veya ebeveyn baskısı olmaksızın, tuşlara bastığında ortaya çıkan melodi uyumundan duyduğu zihinsel tatminle çalışmayı kendi isteğiyle saatlerce sürdürmesi.
Derin Analiz
İçsel pekiştirme, davranışçı ve bilişsel ekollerin kesişim kümesinde yer alan, organizmanın dışsal bir ödül (para, övgü, onay) beklemeksizin yalnızca eylemin kendisinden elde ettiği duyusal, zihinsel veya duygusal tatminle eylemini sürdürmesini ifade eden mekanizmadır. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür pekiştirmeler genellikle mezolimbik dopamin yolağını doğrudan aktive eder; ancak buradaki uyarıcı dışsal bir nesneden ziyade eylemin yarattığı öz-yeterlilik, yetkinlik hissi veya doğrudan duyusal geri bildirimdir (örneğin bir mızıka çalındığında ortaya çıkan sesin kendisi). Öz-belirleme teorisi (Self-Determination Theory) çerçevesinde, içsel pekiştirme bireyin özerklik, yeterlilik ve ilişkisellik psikolojik ihtiyaçlarını doyurarak kalıcı motivasyonun omurgasını oluşturur.
Etimoloji
Latince 'intrinsecus' (içeride, dahili) kelimesinden türetilen 'intrinsic' ile Orta İngilizce ve Eski Fransızca kökenli 're-' (tekrar) ve 'infarcire' (tıkamak, doldurmak, güçlendirmek) fiillerinin birleşiminden oluşan 'reinforcement'.
Karıştırmayın
Dışsal pekiştirme (extrinsic reinforcement) ile sıklıkla karıştırılır; dışsal pekiştirmede ödül eylemin dışındadır (örneğin piyano çaldığı için para almak), içsel pekiştirmede ise ödül eylemin ayrılmaz bir parçasıdır.