Dışsal Pekiştirme
Extrinsic Reinforcement
Tanım
Bir eylemin gerçekleştirilmesi karşılığında dış kaynaklı bir ödül veya pekiştireç sağlanması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Okuma alışkanlığı olmayan bir öğrenciye her kitap okuduğunda öğretmeninin dışsal bir ödül olarak etiket vermesi ve bu yolla davranışı tetiklemesi.
Derin Analiz
Operant koşullanma paradigmalarında, davranışın frekansını artırmak amacıyla kullanılan dışsal uyarıcıların sunulma sürecidir. Bilişsel değerlendirme kuramı bağlamında, dışsal pekiştirmenin bireyin özerklik algısını zedeleyebileceği ve içsel motivasyonu düşürebileceği (aşırı gerekçelendirme etkisi) öne sürülmektedir. Ödülün niteliği, verilme sıklığı ve bireyin ödülü algılayış biçimi, davranışın sürdürülebilirliği üzerinde kritik bir belirleyicidir.
Etimoloji
Latince 'extinsecus' (dışarıdan, dışarıda) ve 're-' (pekiştirme/güçlendirme kökünden türetilmiş operant koşullanma terminolojisi).
Karıştırmayın
İçsel pekiştirme ile karıştırılır; temel fark, içsel pekiştirmenin bizzat eylemin kendisinden doğan tatminle, dışsal pekiştirmenin ise dışarıdan sağlanan somut veya soyut ödüllerle ilişki olmasıdır.