İnsidental Bellek
İncidental Memory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kişinin, akşam yemeği için gittiği restoranın duvarındaki tablonun rengini ezberleme amacı olmamasına rağmen, daha sonra o tablo hakkında sorulan bir soruyu doğru hatırlaması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve bellek araştırmalarında insidental bellek, bireyin özel olarak ezberleme talimatı almadığı veya bilgiyi kodlama niyetinde olmadığı durumlarda gerçekleşen örtük öğrenme süreçlerinin bir ürünüdür. Bu süreç, genellikle dikkatin başka bir odak noktasında olduğu ya da bilginin çevresel (periferal) olarak işlendiği durumlarda devreye girer. Hipokampal ve neokortikal ağlar, uyarıcının semantik veya algısal özelliklerini, niyet bağımsız bir şekilde kodlayarak uzun süreli belleğe taşıyabilir. Bu durum, insan zihninin pasif bir alıcı olmadığını, aksine çevresel uyarıcıları sürekli ve otomatik olarak kaydettiğini gösteren ampirik kanıtlar sunar.
Etimoloji
Latince 'incidere' (rast gelmek, düşmek) fiilinden türetilen 'incidens' (tesadüfi) sıfatı ile İngilizce 'memory' (bellek, hafıza) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
İstemli bellek (intentional memory) ile karıştırılır; aralarındaki temel fark, kodlama aşamasında bilinçli bir hatırlama niyetinin olup olmamasıdır.