Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İşitsel Mesafe İpucu

Auditory Distance Cue

Tanım

Dinleyicinin, ses dalgalarının fiziksel özelliklerindeki değişimleri (şiddet, frekans dağılımı ve yansıma oranları) kullanarak ses kaynağının uzamsal uzaklığını algılamasını sağlayan akustik ipuçları.

Örnek Vaka / Uygulama

Gözleri bağlı bir bireyin, aynı ses seviyesinde konuşan bir kişinin üç metre mi yoksa yirmi metre uzakta mi olduğunu, sesin yüksek frekanslarındaki azalma ve odadaki yankılanma oranındaki değişim sayesinde ayırt etmesi.

Derin Analiz

İşitsel mesafe algısı, işitsel sistemin monoküler ve binoküler görsel ipuçlarına benzer şekilde, ses dalgalarının yayılım fiziğini yorumlamasına dayanır. Temel mekanizmalar arasında doğrudan ses ile yansıyan ses (reverberasyon) oranı, yüksek frekanslı seslerin havadaki soğurulma katsayısı nedeniyle mesafeyle birlikte sönümlenmesi (spektral değişmeler) ve ses şiddetindeki (amplitüd) azalma yer alır. Beyin, bu akustik gradyanları işleyerek kaynağın uzaktakiliğini haritalandırır. Özellikle sesin doğrudan gelen enerji miktarının yansıyan enerji miktarına oranı (direct-to-reverberant energy ratio), kapalı alanlarda mesafe tahminlemesinde en baskın işitsel ipucu olarak görev yapar.

Etimoloji

Latince 'audire' [duymak] kökünden türetilen 'auditory' ile Eski İngilizce 'mǣst' kökünden evrilen 'distance' ve Orta İngilizce 'cuc' [işaret/ipucu] kelimelerinin birleşimi.

Karıştırmayın

Ses lokalizasyonu (sound localization) genellikle sesin yönünü ve açısını (azimut ve elevasyon) belirlemeyi ifade ederken, işitsel mesafe ipucu kaynağın yönünden bağımsız olarak uzaklık boyutuna odaklanır.