Süreç-ayrıştırma Prosedürü
Process-dissociation Procedure (PDP)
Tanım
Bellek performansında bilinçli (istemli) ve bilinç dışı (otomatik) süreçlerin bağımsız katkılarını matematiksel olarak izole etmeye yarayan deneysel yöntem.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bellek deneyinde katılımcılara bir kelime listesi ezberletilir. Ardından iki ayrı test aşaması uygulanır: Dahil etme testinde, ekranda beliren kökleri daha önceki listeden kelimelerle tamamlamaları istenir. Hariç tutma testinde ise aynı kökleri, kesinlikle önceki listede olmayan ancak akıllarına gelen ilk kelimelerle tamamlamaları talep edilir. Hariç tutma koşulunda bile eski kelimenin hatırlanıp bastırılması, bilinçli kontrolün gücünü ve otomatik aşinalığın etkisini sayısal olarak ayrıştırmayı sağlar.
Derin Analiz
Bilişsel psikolojide ve bellek araştırmalarında hiçbir belleksel görevin tek bir süreçten ibaret olmadığı varsayımına dayanır. Geleneksel bellek testleri, hatırlama (recollection) ve aşinalık (familiarity) gibi farklı mekanizmaları eş zamanlı olarak devreye soktuğu için saf ölçüm yapamaz. Süreç-Ayrıştırma Prosedürü (PDP), katılımcıları hem 'dahil etme' (inclusion) hem de 'hariç tutma' (exclusion) koşullarına tabi tutarak bu iki zihinsel bileşeni birbirine zıt yönlerde çalıştırır. Elde edilen veri matrisleri üzerinden kurulan olasılıksal denklemler sayesinde, deneğin örtük ve açık bellek sistemlerinin net bağımsız tahminleri elde edilir.
Etimoloji
Latince 'procedere' [ilerlemek, ortaya çıkmak] ve 'dissociatio' [ayırmak, çözmek, bağları koparmak] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Örtük ve açık bellek testleri (Bu testler süreçleri birbirinden ayırmaktan ziyade tek bir süreci baskın olarak ölçer; PDP ise tek bir test içindeki çift yönlü katkıları matematiksel olarak ayrıştırır.)
Keşfetmeye Devam Edin
Örtük Bellek
Örtük Bellek
İmplicit Memory
Geçmişteki deneyimlerin, bilinçli bir hatırlama çabası veya farkındalık olmaksızın davranışları ve performansları dolaylı olarak etkilediği uzun süreli bellek türü.
İncele
Açık Bellek
Açık Bellek
Explicit Memory
Bireyin bilinçli bir çaba ve farkındalıkla geri çağırdığı, sözel olarak ifade edilebilen uzun süreli bellek sistemi.
İncele
Bilişsel Kontrol
Bilişsel Kontrol
Cognitive Control
Zihinsel işlemleri organize eden, planlayan ve zamanlayan üst düzey bilişsel süreçler bütünü.
İncele