İşitsel Mesafe Algısı
Auditory Distance Perception
Tanım
Yalnızca akustik ipuçlarına dayanarak bir ses kaynağının uzaklığını değerlendirme yeteneğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Gözleri bağlı bir bireyin, odanın farklı bir köşesinden el çırpan başka bir kişinin mesafesini tahmin etmeye çalışması. Çırpma sesi yüksek genlikte ve minimum yansımayla geliyorsa birey kaynağı yakın algılarken, sesin şiddeti düşük ancak yankı oranı yüksek olduğunda kaynağı odanın uzak bir köşesinde konumlandırır.
Derin Analiz
İşitsel mesafe algısı, insan bilişsel sisteminin görsel referanslar olmaksızın çevresel sesleri konumlandırma kapasitesini inceler. Psikofiziksel araştırmalar, insanların görsel mesafeyi değerlendirmede oldukça başarılı olmasına karşın işitsel mesafeyi saptamada nispeten zayıf kaldığını göstermektedir. Gerçekçi dinleme ortamlarında bu algıyı yöneten iki temel akustik ipucu bulunmaktadır: Doğrudan ses kaynağında dinleyiciye ulaşan sesin genliği (şiddeti) ve doğrudan gelen ses enerjisinin yansıtılan (reverberan) ses enerjisine oranı. Beyin, bu akustik oranları ve hava soğurumundan kaynaklanan yüksek frekans kayıplarını işleyerek mesafesel bir haritalandırma üretir. Ancak bu mekanizma, görsel sistem kadar hassas kalibre edilmemiştir ve çeşitli yankı manipülasyonlarına karşı kolayca yanıltılabilir.
Etimoloji
Latince 'audire' (duymak, işitmek) kökünden türetilen 'auditory' ile, Latince 'distantiae' (uzaklık, ara) ve 'perceptio' (algılama, kavrama) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
İşitsel yerelleştirme (auditory localization) genellikle sesin yatay veya dikey düzlemdeki yönünü (azimut ve elevasyon) belirlemeyi ifade ederken; işitsel mesafe algısı, kaynağın yönünden bağımsız olarak ne kadar uzakta olduğu boyutuyla ilgilidir.