Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İşlevsel Kısıtlılık

Functional Limitation

Tanım

Bir engellilik veya bozukluk sonucunda, bireyin belirli bir eylemi veya aktiviteyi gerçekleştirme yeteneğinde ortaya çıkan kısıtlanma ya da yokluk durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Trafik kazası sonrası geçici bacak felci geçiren bir bireyin, ev içinde güvenli şekilde hareket edememesi ve bağımsız seyahat etme yetisini yitirmesi, hareketlilik alanında (mobility) açık bir işlevsel kısıtlılıktır.

Derin Analiz

Rehabilitasyon psikolojisi ve klinik değerlendirmelerde sıklıkla ele alınan işlevsel kısıtlılık, patolojinin doğrudan birey üzerindeki pratik yansımalarını inceler. Tıbbi tanı ile günlük yaşam pratikleri arasındaki köprü olarak işlev görür. Nöropsikolojik ve fiziksel değerlendirmelerde, bireyin çevresel talepleri karşılama kapasitesindeki azalmayı objektif kriterlerle ölçmek amacıyla kullanılır. Motor, bilişsel veya duyusal düzeyde ortaya çıkabilen bu durum, bireyin bağımsızlık derecesini doğrudan etkiler ve müdahale planlamasında temel hedef alanı belirler.

Etimoloji

Latince 'functio' [yerine getirme, icra etme, görev] ve 'limitatio' [sınırlandırma, tahdit] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Bozukluk (Impairment) ile sıklıkla karıştırılır. Bozukluk organ veya sistem düzeyindeki biyolojik ya da anatomik hasarı ifade ederken; işlevsel kısıtlılık, bu hasarın bireyin bütünsel bir eylemi gerçekleştirme kapasitesine yansıyan kısıtlayıcı sonucudur.