Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İstem Dışı Psikiyatrik Yatış

İnvoluntary Civil Commitment

Tanım

Bir bireyin kendi rızası olmaksızın, yasal kararla ve mahkeme denetiminde bir ruh sağlığı merkezine yatırılması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli paranoid şizofreni tanısı olan 34 yaşındaki bir hastanın, işitsel varsanıların etkisiyle yakın çevresine fiziksel saldırıda bulunması ve tedaviye tamamen içgörüsüz bir şekilde direnmesi üzerine, yakınlarının ve uzmanların başvurusuyla mahkeme kararı ile kapalı psikiyatri servisine yatırılması.

Derin Analiz

Klinik psikiyatri ve adli tıp kesişiminde yer alan bu prosedür, bireyin özerklik hakları ile toplumsal güvenlik ve zarar görmeme ilkeleri arasındaki hassas dengeyi yönetir. Yasal süreç, kişinin kendisi ya da başkaları için yakın ve somut bir tehlike oluşturduğunu (örneğin ağır depresif epizotta aktif intihar planı veya psikotik atak sırasında şiddet eğilimi) klinik olarak kanıtlamasını gerektirir. Süreç, etik açıdan paternalizm tartışmalarını tetikler; zira bireyin karar verme kapasitesi akut olarak bozulduğunda, devlet 'parens patriae' (vatandaşların koruyucusu) rolünü üstlenerek tedavi hakkını bireysel özgürlüğün önüne koyar.

Etimoloji

Latince 'involuntarius' (istem dışı, irade dışı: 'in-' [değil] + 'voluntas' [irade]) ve 'committo' (emanet etmek, bağlamak, yatırmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Gönüllü psikiyatrik yatış (hastanın kendi rızasıyla başvurduğu durum) ve adli psikiyatrik yatış (suç işlemiş bireylerin ceza sorumluluğunu belirlemek veya tedavi etmek amacıyla yapılan yatışlar).