İzopropil Alkol
İsopropyl Alcohol
Tanım
Çözücü, antiseptik ve temizleme sıvısı olarak kullanılan, yutulduğunda aşırı toksik etki gösteren bir propil alkol izomeridir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında yüzey dezenfeksiyonu ve biyolojik örneklerin saklanmasında çözücü olarak kullanılan izopropil alkolün, yanlışlıkla tüketilmesi durumunda hastada hızla derin sedasyon, hipotansiyon ve solunum depresyonu gelişmesi klinik toksikoloji pratiğinde tipik bir zehirlenme tablosudur.
Derin Analiz
İzopropil alkol (propan-2-ol), ikincil alkollerin en basit temsilcisi olan organik bir bileşiktir. Klinik toksikoloji bağlamında, etanol ile benzer başlangıç etkileri (santral sinir sistemi depresyonu) göstermesine karşın, metabolize olduğunda açığa çıkan aseton nedeniyle etanol zehirlenmesinden çok daha şiddetli tablolara yol açabilir. Hücre zarındaki lipidleri çözerek ve proteinleri denatüre ederek antimikrobiyal etki gösterir; bu nedenle antiseptik ve dezenfektan olarak yaygın kullanım bulur. Ağız yoluyla alımı gastrointestinal mukoza hasarına, ciddi metabolik asidoza ve hatta ölüme neden olabilen klinik bir acildir.
Etimoloji
Neo-Latince kökenli olup, propyl (Yunanca 'protos' [ilk] + 'pylē' [kapı/yaprak] kökünden türetilen propil grubu) ön eki ve 'alcohol' (Arapça 'al-kuḥl' [sürme, ince toz] kelimesinden) bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Etanol (tüketilebilir alkol) ve metanol (körlüğe ve ölüme yol açabilen odun alkolü); izopropil alkolün santral sinir sistemi depresyonu etkileri nedeniyle sıklıkla karıştırıldığı ancak metabolik ve toksikolojik profillerinin farklı olduğu maddelerdir.