Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kafa Vurma

Head Banging

Tanım

Bebeklerde ve küçük çocuklarda, genellikle bir öfke nöbeti sırasında ya da stereotipik bir hareket olarak başın beşiğe, duvara veya benzer nesnelere defalarca çarpılması eylemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

18 aylık bir bebeğin, uykuya dalma evresinde veya istekleri karşılanmadığında öfke nöbeti esnasında ritmik bir şekilde başını yatağın başlığına vurması ve bu durumun dışsal uyaranlarla kolayca durdurulamaması.

Derin Analiz

Kafa vurma davranışı, gelişimsel süreçte sıklıkla erken çocukluk döneminde (özellikle 6 ay ile 3 yaş arasında) görülen ritmik hareket bozuklukları spektrumunda değerlendirilir. Nörobiyolojik açıdan, bu ritmik hareketlerin vestibular sistemi uyarma, öz-yatıştırma (self-soothing) sağlama veya içsel bir gerilimi azaltma amacı taşıdığı düşünülmektedir. Çoğu vakada fizyolojik olarak zararsız geçici bir gelişimsel evre olsa da, süresi, sıklığı ve çocuğun genel gelişim tablosundaki yeri DSM-5 kapsamında 'Stereotipik Hareket Bozukluğu' (Stereotypic Movement Disorder) gibi klinik tabloların ayırıcı tanısında dikkatle incelenmelidir.

Etimoloji

İngilizce kökenli bir bileşik fiildir; 'head' (baş, kafa) ve 'banging' (çarpmak, vurmak) kelimelerinin türetilmesiyle oluşmuştur.

Karıştırmayın

Otizm spektrum bozukluğunda görülen kendi kendine zarar verme (self-injurious) davranışları ile karıştırılabilir; temel fark, kafa vurmanın erken dönemde normatif gelişim gösteren çocuklarda da geçici olarak gözlenebilmesi ve işlevsel bir yatışma aracı olabilmesidir.