Kantçılık
Kantianism
Tanım
Bilinemez gerçekliklerin (numen) ancak zihnin içsel kategori ve biçimleri aracılığıyla deneyimlenen fenomenler yoluyla bilinebileceğini savunan felsefi ve bilişsel pozisyon.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikiyatri seansında, danışanın 'Herkes beni başarısız olarak görüyor' yönündeki otomatik düşüncesi, dışsal gerçeğin (numen) doğrudan bir yansıması değil, bireyin zihinsel kategorizasyon süzgecinden geçmiş öznel bir fenomenidir.
Derin Analiz
Kantçılık, bilişsel bilimler ve zihin felsefesi açısından, insan algısının dış dünyayı pasif bir şekilde kaydetmediğini, aksine uzay, zaman ve nedensellik gibi aşkınsal kategoriler vasıtasıyla aktif olarak yapılandırdığını öne sürer. Immanuel Kant'ın epistemolojisi, ampirizm ile rasyonalizmin sentezidir; duyu verilerinin ham malzemesi dış dünyadan gelirken, bu verileri anlamlı birer bilişsel deneyime (fenomen) dönüştüren mekanizma zihnin kendisidir. Klinik psikoloji ve bilişsel davranışçı kuramlar bağlamında, bu yaklaşım bireylerin dışsal olayları doğrudan değil, kendi zihinsel şemaları ve bilişsel filtreleri aracılığıyla deneyimledikleri argümanının felsefi temelini oluşturur.
Etimoloji
Alman filozof Immanuel Kant'ın soyadından (-ian ekiyle) türetilmiş olup, felsefi bir ekolü ve epistemolojik duruşu ifade eder.
Karıştırmayın
Empirizm (duyumculuk) ile sıkça karıştırılır; empirizm zihni boş bir levha (tabula rasa) olarak görüp bilgiyi dış dünyaya atfederken, Kantçılık zihnin aktif yapılandırıcı kategorilerini merkeze alır.