Karşılaştırma Uyaranı
Comparison Stimulus (co)
Tanım
Psikofizik testlerde, standart bir uyaranla kıyaslanması amacıyla sunulan uyaranlar setinden herhangi biri.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikofizik deneyinde katılımcıya 100 gramlık sabit bir standart ağırlık verilir. Ardından sırayla 92, 95, 98, 100, 102, 105 ve 108 gramlık 'karşılaştırma uyaranları' sunulur. Katılımcı her seferinde bu ağırlığın standarttan hafif mi yoksa ağır mı olduğunu bildirir. Bu süreç, bireyin fark eşiğini (JND - Just Noticeable Difference) hesaplamak için kullanılır.
Derin Analiz
Psikofizik ve duyusal algı çalışmalarında karşılaştırma uyaranı, katılımcının mutlak veya fark eşiklerini belirlemek için manipüle edilen nicel veya nitel bir parametredir. Standart uyaran sabit tutulurken, karşılaştırma uyaranı sistematik olarak değiştirilir (örneğin daha ağır, daha parlak veya daha yüksek frekanslı olacak şekilde). Yöntem, katılımcının iki uyaran arasındaki farkı ayırt etme olasılığını veya öznel algısal eşdeğerliğini (örn. Point of Subjective Equality - PSE) saptamak için sinyal saptama teorisi ve olasılık modelleri üzerinden istatistiksel olarak modellenir. Nöral düzeyde bu süreç, birincil duyusal korteksler ile prefrontal karar verme devreleri arasındaki uyaran-karşılaştırma devrelerinin aktivasyonunu gerektirir.
Etimoloji
Latince 'comparatio' (benzerlik veya eşitlik kurma, karşılaştırma) ve Yunanca 'stīma' (gözü, kulağı veya duyuyu uyaran şey) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Standart uyaran (Standard stimulus) ile karıştırılır; standart uyaran deney boyunca sabit kalan referans noktasıyken, karşılaştırma uyaranı değişen parametredir.