Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kinestetik Son Etki

KAE

Tanım

Bir dokunsal veya kinestetik uyarıcıya maruz kaldıktan sonra algılanan boyutsal ve mekansal yargılarda meydana gelen sistematik sapma.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir psikofizik laboratuvarında katılımcının sağ eli bir dakika boyunca geniş bir ahşap bloğu kavrayıp bıraktıktan hemen sonra, standart ölçüdeki orta boy bir bloğu tutması istenir. Katılımcı, daha önceki adaptasyon nedeniyle orta boy bloğu gerçek boyutundan belirgin şekilde daha ince olarak rapor eder; bu durum KAE'nin varlığını doğrular.

Derin Analiz

Kinestetik son etki (KAE), somatosensoriyel sistemin adaptasyon mekanizmalarını incelemek üzere geliştirilmiş psikofiziksel bir paradigmadır. Denekler, kalın bir nesneyi (örneğin bir silindiri) parmakları arasında bir süre hareket ettirdikten sonra, orta kalınlıkta nötr bir nesneyi dokunarak değerlendirdiklerinde, o nesneyi olduğundan daha ince algılama eğilimi gösterirler. Bu durum, merkezi sinir sisteminin afferent sinyalleri işlerken duyusal eşikleri dinamik olarak kalibre ettiğini ve adaptif kontrast yarattığını gösterir. Bilişsel ve nöropsikolojik araştırmalarda, beyin hasarlarının somatosensoriyel haritalama üzerindeki etkilerini veya bireysel algısal esneklik farklarını ölçmek için kullanılır.

Etimoloji

Yunanca 'kinein' (hareket etmek) ve 'aisthesis' (duyu, algı) köklerinden türetilen 'kinestetik' ile İngilizce 'after' (sonra) ve 'effect' (etki) kelimelerinin birleşiminden oluşan kısaltmadır.

Karıştırmayın

Duyusal adaptasyon (genel duyusal hassasiyet azalması) ile karıştırılır; ancak KAE, tek taraflı bir uyarıma maruz kalmanın ardından algısal referans noktasının (normun) aktif ve yönlü olarak kaymasını ifade eder.