Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kızgın Koltuk Tekniği

Hot-seat Technique

Tanım

Danışanın terapist tarafından yönlendirilerek stresli deneyimleri yeniden yaşaması ve bastırılmış duygularını açığa çıkarması amacıyla uygulanan bir Gestalt terapi tekniğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Grup terapisi seansında, uzun süredir babasına karşı öfke besleyen ancak bunu ifade etmekten kaçınan bir danışan, odanın ortasındaki boş sandalyeye (veya terapistin yanındaki koltuğa) oturur. Terapist, 'Şu an baban karşında oturuyor olsaydı, ona söyleyip de içine attığın ilk cümle ne olurdu?' diyerek onu kızgın koltuğa davet eder. Danışan yoğun bir duygusal boşalım yaşayarak bastırdığı öfkeyi ifade eder ve seans sonunda grup üyeleri bu süreçle ilgili yapıcı geri bildirimler paylaşır.

Derin Analiz

Gestalt teorisinin fenomonolojik ve deneyimsel yaklaşımına dayanan bu teknik, bireyin 'şimdi ve burada' (here-and-now) prensibiyle temas etmesini sağlar. Terapistin doğrudan yönlendirmeleri ve sorgulamaları, danışanın kaçındığı duygusal yüklerle (suçluluk, kızgınlık, rahatsızlık) yüzleşmesine zemin hazırlar. Grup terapisindeki varyasyonunda ise, tüm grubun dikkati belirli bir üyeye yönlendirilir; bu kişi terapistle birebir etkileşime girerken diğer üyeler gözlem yapar ve sonrasında geri bildirimde bulunur. Amaç, entelektüel savunmaları kırmak, farkındalığı artırmak ve danışanın kendi içgörüsüyle çözüme ulaşmasını tetiklemektir.

Etimoloji

İngilizce 'hot' (sıcak, yoğun) ve 'seat' (koltuk) kelimelerinin birleşiminden oluşan, Gestalt terapisinin kurucusu Fritz Perls tarafından gruba veya bireye odaklanma yoğunluğunu artırmak için kullanılan metaforik bir adlandırmadır.

Karıştırmayın

Boş sandalye tekniği (empty-chair technique) ile sıklıkla karıştırılır; boş sandalye tekniğinde danışan hayali bir kişiyle konuşurken, kızgın koltuk tekniğinde doğrudan terapistle yoğun bir birebir etkileşim söz konusudur.