Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Koçluk Davranışı Değerlendirme Sistemi

CBAS

Tanım

1970'lerde Ronald E. Smith ve Frank L. Smoll tarafından geliştirilen; antrenörlerin on iki spesifik davranışının sıklığını ve sporcular üzerindeki etkilerini doğrudan gözlemlemeyi amaçlayan sistematik bir değerlendirme aracı.

Örnek Vaka / Uygulama

Genç basketbol takımının antrenman seansı, eğitimli bir gözlemci tarafından CBAS kategorilerine göre kodlanır. Antrenörün skordan bağımsız olarak oyuncuların çabasını övme sıklığı ('pekiştirme') ile teknik hata anındaki tepki biçimleri ('hata düzeltme' veya 'olumsuz geri bildirim') dakika bazlı kaydedilir. Elde edilen veriler, antrenöre geri bildirim seansında sunularak otokratik tutumların demokratik ve destekleyici yaklaşımlarla değiştirilmesi sağlanır.

Derin Analiz

Spor psikolojisi ve davranışsal gözlem alanında konumlanan CBAS, antrenör-sporcu etkileşimini ampirik olarak incelemek için tasarlanmıştır. Bu sistem, antrenör davranışlarını reaktif (performansa verilen tepkiler) ve spontan (performanstan bağımsız başlatılan girişimler) olmak üzere iki ana kategoride inceler. Teknik talimat verme, pekiştirme, hata karşısında düzeltme yapma ve cezalandırma gibi on iki farklı alt boyutu kodlar. Yöntemsel olarak laboratuvar dışı ekolojik geçerliliği yüksek saha gözlemlerine dayanır ve antrenörlerin öz-farkındalık kazanarak liderlik stillerini optimize etmelerini hedefleyen 'Antrenör Etkililik Eğitimi' (Coach Effectiveness Training) programının temelini oluşturur.

Etimoloji

İngilizce 'coaching' (çalıştırma, eğitme), 'behavior' (davranış), 'assessment' (değerlendirme) ve 'system' (sistem) kelimelerinin akronimidir. Kökeni Amerikan spor psikolojisi literatüründeki gözlemsel metodoloji geleneklerine dayanır.

Karıştırmayın

Sporcu Memnuniyet Ölçekleri ile sıklıkla karıştırılır; ancak anket temelli öz-bildirim araçlarından farklı olarak CBAS, algıları değil, dışsal bir gözlemci aracılığıyla doğrudan sergilenen gözlenebilir davranışların frekansını ölçer.