Spor Psikolojisi

Spor psikolojisi alanında araştırma ve uygulamaları teşvik eden, uluslararası düzeyde tanınan ana mesleki kuruluş.

Antrenörlerin sportif başarıyı artırmasının yanı sıra sporcuların psikolojik, sosyal ve fiziksel gelişimini optimize etmeyi amaçlayan yapılandırılmış eğitim ve sertifikasyon programıdır.

Gönüllü gençlik sporlarında ebeveynler, antrenörler, yöneticiler ve hakemler için sporcu odaklı bir felsefeyi benimseyen yapılandırılmış eğitim kursları serisidir.

Sporcuların uyku düzenleri, besin alımı, ruh hali, kaygı düzeyleri ve fiziksel aktivitelerini sistematik olarak kaydettikleri bir öz-izlem biçimi.

Sporcuların spora özgü yedi farklı psikolojik başa çıkma ve performans alanındaki yetkinliklerini değerlendiren 28 maddelik öz-bildirim ölçeğidir.

Başarılı atletik performansla ilişkili 11 farklı kişilik özelliğini ölçmek amacıyla geliştirilmiş, spora özgü maddeler içeren çoktan seçmeli bir öz-bildirim envanteridir.

Spor ve egzersiz psikolojisi alanındaki ulusal kuruluşları çatısı altında toplayan ve kıtasal düzeyde akademik standartları belirleyen resmi Avrupa federasyonudur.

Sporcuların Ruh Hâli Profili (POMS) envanterinde yüksek canlılık puanları sergilerken, diğer tüm olumsuz duygu durum alt boyutlarında ortalamanın altında skorlar elde etmesini ifade eden performans odaklı psikolojik model.

Sporcuların müsabaka öncesi veya sırasındaki bilişsel kaygı, somatik kaygı ve özgüven düzeylerini çok boyutlu olarak ölçen standart psikometrik envanter.

Bir bireyin performansını, dayanıklılığını veya becerilerini artırmak amacıyla kendi ana uzmanlık veya spor dalı dışındaki farklı disiplin ve egzersizleri rutin rutinine entegre etmesidir.

Bireylerin baskın dikkat odaklarını ve kişilerarası etkileşim stillerini belirlemek amacıyla Robert M. Nideffer tarafından 1976'da geliştirilmiş 144 maddelik 17 alt ölçekli öz-bildirim envanteri.

Sporcuların performansını ve gelişimini optimize etmek amacıyla imgeleme, dikkat odaklama gibi psikolojik yöntemlerin öğretilmesini ve uygulanmasını içeren uzmanlık alanı.

Ulusal, uluslararası veya profesyonel düzeyde yarışan ve en üst düzey fiziksel ve psikolojik performans sergileyen sporcu.

Bireyin performansını olumsuz yönde etkilediğini, kapasitesini düşürdüğünü ve hedeflerine ulaşmasını engellediğini algıladığı yıkıcı kaygı düzeyi.

Katılımcıların eylemlerini diğer oyuncuların hareketleriyle bütünleştirmesini ve koordine etmesini gerektiren spor dalları.

Bir bireyin en üst düzeyde performans sergilemesini sağlayan optimal düzeydeki bilişsel ve fizyolojik uyarılmışlık halidir.

Sporcuların dikkat odaklarını içsel bedensel sinyaller ile dışsal çevresel uyaranlar arasında bilinçli olarak hareket ettirdikleri bilişsel bir başa çıkma planıdır.

Katılımcıların diğer oyuncularla doğrudan bir etkileşim veya koordinasyon kurmaksızın aynı görevi eş zamanlı olarak gerçekleştirdiği spor dalı.

1970'lerde Ronald E. Smith ve Frank L. Smoll tarafından geliştirilen; antrenörlerin on iki spesifik davranışının sıklığını ve sporcular üzerindeki etkilerini doğrudan gözlemlemeyi amaçlayan sistematik bir değerlendirme aracı.

Eğitim, iş ve spor alanlarında bilişsel süreçleri optimize ederek performansı artırmayı, motivasyonu yükseltmeyi ve baskı altında odaklanmayı sağlamayı amaçlayan rehberlik ve danışmanlık uzmanlığı.

Sporcunun bir yarışma öncesinde performans segmentlerini zihinsel olarak prova etmesi veya ideal bir performans durumuna ulaşmak için zihinsel imgeler kullanması sürecidir.

Bir müsabaka öncesinde ortaya çıkan, bireyin bilişsel ve fizyolojik uyarılmışlık düzeyindeki artıştır.

Bir müsabaka sonrasında hedeflere ulaşılamaması, başkalarının performans tepkileri veya gerçekçi olmayan beklentiler nedeniyle yaşanan bilişsel ve somatik gerginlik durumu.

Bireyin fiziksel, zihinsel ve beceri temelli performansını en üst düzeyde (zirvede) sergileyebilmesini sağlayan dar fizyolojik uyarılmışlık (arousal) aralığı.

Sportif bir bağlamda kabul edilebilir davranışları yöneten ve günlük yaşamın etik standartlarından farklılaşan özel muhakeme biçimi.

Bir performans veya müsabaka öncesinde dikkati toplamak, enerji düzeyini ve özgüveni optimize etmek amacıyla uygulanan, önceden belirlenmiş zihinsel ve fiziksel davranışlar bütünü.

Bir bireyin psikolojik, davranışsal veya fiziksel özelliklerini sistematik olarak analiz ederek belirgin örüntüler çıkarma süreci.

Atletik performansı optimize etmek amacıyla gevşeme, konsantrasyon, imgeleme, hedef belirleme ve enerji yönetimi gibi zihinsel süreçlerin sistematik olarak öğretilmesi ve pratik edilmesidir.

Bir yarışma, sınav veya yüksek performans gerektiren kritik bir etkinlik öncesinde ideal uyarılma düzeyine ve zihinsel hazırlığa ulaşmak için bilinçli olarak yürütülen bilişsel ve davranışsal stratejiler bütünüdür.

Spor ve fiziksel egzersiz ortamlarında insan davranışını anlamak, değiştirmek ve optimize etmek amacıyla psikolojik teorilerin geliştirilmesi ve uygulanmasına odaklanan disiplin.

Spor bağlamında edinilen ve spor dışındaki çevresel koşullara ve yaşam durumlarına transfer edilebilen psikolojik yeterlilikler ve stratejiler bütünü.

Sporcunun kendi algılarını, deneyimlerini ya da her ikisini birden geliştirmeyi amaçlayan ve bizzat sporcunun kendisi tarafından başlatılıp yürütülen müdahale biçimidir.

Bireylerin toplumsal yapıya uyum sağlaması, normları, rolleri ve otoriteye saygıyı spor ortamı aracılığıyla öğrenmesi ve içselleştirmesi sürecidir.

Sporcuların yeni beceriler öğrenmek, zihinsel prova yapmak ve duygusal kontrol sağlamak amacıyla zihinlerinde duyu temelli sahneler canlandırma sürecidir.

Sporcuların zihinsel canlandırma (imgeleme) işlevlerini beş farklı alt boyutta (motivasyonel genel-uyanıklık, motivasyonel genel-ustalık, motivasyonel özgül, bilişsel genel ve bilişsel özgül) değerlendiren 30 maddelik ve 7'li Likert tipi bir ölçme aracidir.

Bireyin, dışsal bir durumu nesnel rekabet kriterlerini karşılıyor olarak algılaması, değerlendirmesi ve bu durumu içsel olarak rekabetçi kabul etmesi süreci.

Fiziksel engeli nedeniyle tekerlekli sandalye kullanan bireylerin katıldığı rekabetçi bireysel veya takım bazlı sportif aktiviteler bütünü.

Spor psikolojisi alanında uluslararası düzeyde akademik araştırmaları, mesleki standartları ve uygulamalı çalışmaları koordine eden en üst düzey global bilimsel kuruluştur.

1965 yılında kurulan; spor ve egzersiz psikolojisi alanında araştırma, uygulama ve gelişimi teşvik etmeyi amaçlayan uluslararası ve çok disiplinli akademik organizasyon.

Sporcuların performansını optimize etmek ve istikrarlı hale getirmek amacıyla psikoloji ilkelerinin pratik sahada kullanılması ve incelenmesidir.

Spor, egzersiz ve sağlık psikolojisi alanlarında bilimsel gelişimi ve etik uygulamaları teşvik etmek amacıyla 1986 yılında kurulmuş uluslararası ve multidisipliner mesleki kuruluş.

Uygulamalı spor psikolojisi alanındaki akademik ve profesyonel gelişimi desteklemek amacıyla kurulmuş olan ve günümüzde Association for Applied Sport Psychology (AASP) olarak bilinen mesleki kuruluşun tarihi kısaltması.

Sporcuların takımda kalmak, oynamaya devam etmek veya olumsuz sonuçlardan kaçınmak amacıyla mevcut bir yaralanmalarını kasıtlı olarak bildirmemesi.

Sporcunun performansını optimize etmek amacıyla yarışma öncesinde ve sırasında uyguladığı önceden belirlenmiş davranış, içsel konuşma ve imgeleme örüntüsü.

Bireyin en üst düzey motor ve zihinsel performansını sergilediği, dar bir aralıktaki kişisel uyarılma (arousal) seviyesini ifade eden psikofizyolojik kavram.