Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Oyun Mantığı

Game Reasoning

Tanım

Sportif bir bağlamda kabul edilebilir davranışları yöneten ve günlük yaşamın etik standartlarından farklılaşan özel muhakeme biçimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Normal hayatta başkasını kasıtlı olarak düşürmek ve zarar vermek ahlaki açıdan suç teşkil ederken, bir futbol maçında savunma oyuncusunun taktiksel bir faulle rakibin kontratak şansını kesmesi 'oyun mantığı' çerçevesinde profesyonel bir hamle olarak değerlendirilir ve genellikle hafif bir sarı kartla cezalandırılıp tolere edilir.

Derin Analiz

Spor sosyolojisi ve ahlak psikolojisi kesişiminde yer alan oyun mantığı, bireylerin rekabetçi ve sınırlı ortamlarda (oyun alanı, saha) normatif kuralları askıya almasını veya esnetmesini inceleyen bilişsel bir çerçevedir. Bu süreç, oyun alanını 'gerçek hayatın' dışında özerk bir mikrokozmos olarak konumlandırır. Sonuç olarak, bireyler normalde kınanacak stratejileri (taktiksel fauller, aldatmalar) sporun içsel mantığı çerçevesinde meşrulaştırabilirler. Bilişsel olarak, bu durum bağlamsal ahlaki disinhibisyon ile doğrudan ilişkilidir ve 'paranteze alınmış ahlak' kavramının temel mekanizmasını oluşturur.

Etimoloji

İngilizce 'game' (oyun, müsabaka; Eski Norsça 'gaman' [eğlence, neşe]) ve 'reasoning' (akıl yürütme, muhakeme; Latince 'ratios' [hesap, akıl]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Paranteze alınmış ahlak (bracketed morality) ile sıklıkla karıştırılır; paranteze alınmış ahlak genel ahlaki kuralların spor süresince askıya alınması durumunu tanımlarken, oyun mantığı bu durumun zihinsel ve stratejik karar verme süreçlerini yöneten bilişsel mekanizmadır.