Paranteze Alınmış Ahlak
Bracketed Morality
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Futbol maçında rakip oyuncunun sakatlanıp yerde kalmasına rağmen, oyun kuralları çerçevesinde atağı kesmeyip gol arayan profesyonel bir sporcunun durumu. Sporcu günlük yaşamında son derece yardımsever ve vicdanlı biri olmasına karşın, sahadayken 'paranteze alınmış ahlak' filtresiyle hareket ederek kazanma odaklı rekabetçi normları önceliklendirir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve ahlak psikolojisi literatüründe incelenen bu kavram, özellikle rekabetçi ortamlarda (örneğin spor müsabakaları veya stratejik oyun teorisi bağlamları) normatif ahlak kurallarının nasıl esnetildiğini açıklar. Birey, normal yaşamda benimsediği evrensel etik ilkeleri (adalet, merhamet, eşitlik), belirli bir kurallı oyun alanının sınırları ('parantez') içine girdiğinde bilinçli veya yarı-bilinçli olarak devre dışı bırakır. Bu durum, ahlaki sorumluluğun ortadan kalkmasından ziyade, bağlama özgü geçici bir 'ahlaki yalıtım' halidir ve 'oyun akıl yürütmesi' (game reasoning) mekanizmasıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Ahlaki Görecelik (Moral Relativism) ve Ahlaki Disengagement (Moral Disengagement). Ahlaki görecelik evrensel doğruların olmadığını savunurken; paranteze alınmış ahlak, evrensel ahlakın varlığını kabul eder ancak belirli bir bağlamda geçici olarak askıya alındığını öngörür. Ahlaki disengagement ise genellikle zararlı davranışları haklı çıkarmak için vicdanı kalıcı olarak devre dışı bırakmayı içerir, oysa parantezleme geçici ve durumsaldır.
Keşfetmeye Devam Edin
Propinquity
Propinquity
Propinquity
İki veya daha fazla birey arasındaki fiziksel ve psikolojik yakınlık derecesi olup, kişilerarası ilişkilerin ve bağların kurulmasında temel belirleyicilerden biridir.
İncele
Nesneleştirme
Nesneleştirme
Objectification
Bir insanın veya canlı bir varlığın, öznelliği ve içsel yaşantısı göz ardı edilerek yalnızca bir araç, mal veya fiziksel nesne olarak indirgenmesi süreci.
İncele
Zombi
Zombi
Zombie
Batı Afrika ve Haiti halk inançlarında, cadılık veya doğaüstü güçler aracılığıyla yeniden canlandırıldığına inanılan ruhsuz ve iradesiz ceset.
İncele
Familizm
Familizm
Familism
Geniş aile içi bağların, karşılıklı bağımlılığın ve kolektif çıkarların bireysel arzuların önüne konulmasını vurgulayan kültürel değer yönelimi.
İncele