Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Familizm

Familism

Tanım

Geniş aile içi bağların, karşılıklı bağımlılığın ve kolektif çıkarların bireysel arzuların önüne konulmasını vurgulayan kültürel değer yönelimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında, yirmi dört yaşındaki bir danışmanın kariyer için başka bir şehre taşınma kararını, 'ailemin onayını almadan bunu yaparsam onlara ihanet etmiş gibi hissederim' diyerek ertelemesi ve yoğun kaygı yaşaması, familizm değerinin bireyin özerk karar alma kapasitesi üzerindeki yansımasına tipik bir örnektir.

Derin Analiz

Kolektivist ve geleneksel toplumsal yapılarda kök salmış olan familizm; duygusal destek, maddi yardımlaşma ve ortak karar alma süreçlerinde geniş ailenin merkezi bir rol oynamasını gerektirir. Bireycilik-kolektivizm ekseninde değerlendirildiğinde, bu kavram özerklikten ziyade 'ilişkisel benlik' (relational self) kurgusunu besler. Klinik psikoloji bağlamında, familizmin yüksek olduğu kültürlerden gelen bireylerde stresle başa çıkmada bir koruyucu faktör (social support buffer) olarak işlev görebileceği gibi, bireyselleşme süreçlerinde yoğun suçluluk duygusu, özerklik kısıtlaması veya aile içi dinamiklerin getirdiği kronik roller çatışması şeklinde patolojilere de zemin hazırlayabileceği ampirik çalışmalarla gösterilmiştir.

Etimoloji

Latince 'familia' (hane halkı, aile) kökünden türetilmiş olup, sosyokültürel bağlamda aile biriminin birey üzerindeki önceliğini ifade eden bir sosyolojik ve psikolojik terimdir.

Karıştırmayın

Bireycilik (individualism) ile sıklıkla karıştırılır; ancak temel fark, bireyciliğin özerklik ve kişisel başarıyı yüceltmesi, familizmin ise grup uyumu ve aile sadakatini merkeze almasıdır.